Νεοελληνική Γλώσσα (Γ Γυμνασίου) - Βιβλίο Μαθητή (Εμπλουτισμένο)

Λεξικό της Κοινής Νεοελληνικής Λεξικό της Κοινής Νεοελληνικής [πηγή: Πύλη για την Ελληνική Γλώσσα]

ΧΡOΝΙΚΕΣ ΚΑΙ ΥΠOΘΕΤΙΚΕΣ ΠΡOΤΑΣΕΙΣ B

B1   Χρονικές προτάσεις

Εικόνα

Εικόνα Kείμενο 5 Unicef

Έχετε σκεφτεί πως κάθε φορά που «βάζετε» τις ευχές στα αγαπημένα σας πρόσωπα να ταξιδέψουν πάνω σε μια κάρτα της Unicef, δίνετε ταυτόχρονα ένα γερό χτύπημα στις ασθένειες, στην πείνα, την αμάθεια και την παιδική εργασία; Ίσως το συνειδητοποιήσετε, αφού πρώτα μάθετε τι ακριβώς είναι και τι κάνει η Unicef. Για όσους από εσάς δεν το ξέρουν, πρόκειται για έναν οργανισμό που ίδρυσαν στις 11 Δεκεμβρίου 1946 τα Ηνωμένα Έθνη, ώστε να κάνουν κάτι για τις αμέτρητες στρατιές των παιδιών που υπήρξαν θύματα του Β΄ Παγκόσμιου πολέμου. Στις μέρες μας η Unicef έχει πια παραρτήματα σε όλο τον κόσμο, που ασχολούνται με τη βελτίωση των συνθηκών ζωής των παιδιών στις υπό ανάπτυξη χώρες. Ένα από τα 145 αυτά παραρτήματα βρίσκεται στην Ελλάδα. Η Unicef έκανε την εμφάνισή της στη χώρα μας το 1947, λίγο μετά το Β΄ Παγκόσμιο πόλεμο, όταν οι ελλείψεις σε τρόφιμα ήταν τεράστιες. Οι άνθρωποί της μοίραζαν γάλα στα μικρά Ελληνόπουλα, ενώ το 1950, όταν η χώρα υπέφερε από τους μεγάλους σεισμούς, η Unicef ήταν πάλι εκεί για να στηρίξει τα παιδιά με είδη πρώτης ανάγκης. Αργότερα, όταν η Ελλάδα βγήκε από τη λίστα των υπό ανάπτυξη χωρών αυτού του είδους, η βοήθεια σταμάτησε. Το 1977, ωστόσο, ιδρύθηκε η Ελληνική Επιτροπή Συνεργασίας (σήμερα Eλληνική Eθνική Eπιτροπή Unicef), με στόχο πλέον να ευαισθητοποιήσει τους Έλληνες στα προβλήματα των παιδιών άλλων λαών και να συνεισφέρει στα προγράμματα εκπαίδευσης, παροχής καθαρού νερού, εμβολιασμών, προστασίας των παιδιών του πολέμου και άλλα.

«Unicef, Η δράση της Unicef στην Ελλάδα – Πώς μπορώ να βοηθήσω;», περ. «Ερευνητές», εφημ. H KΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, 1999 (διασκευή)

Ηνωμένα Έθνη Ελληνική Εθνική Επιτροπή UNICEF (επίσημος δικτυακός τόπος) Πλανήτης Γη SOS. Τα παιδιά όλου του κόσμου (βίντεο, 29:59min) [πηγή: Ψηφιακό Αρχείο της ΕΡΤ] Κοινωνικά Προβλήματα [πηγή: Κοινωνική και Πολιτική Αγωγή Γ΄ Γυμνασίου] Η Διεθνής Κοινότητα [πηγή: Κοινωνική και Πολιτική Αγωγή Γ΄ Γυμνασίου] Παρακολουθήστε βίντεο σχετικά με τη δράση της UNICEF από το κανάλι της Ελληνικής Εθνικής Επιτροπής της UNICEF στο You Tube

Ακούω και μιλώ

  1. Βρείτε στα κείμενα τα ακόλουθα αποσπάσματα:
    1. «Σε κάποια κρίσιμη στιγμή της ζωής τους, συνειδητοποίησαν ότι ανοιγόταν ένας άλλος δρόμος μπροστά τους» (κείμενο 1)
    2. «γράφουν ποιήματα στον ελεύθερο χρόνο τους» (κείμενο 1)
    3. «Μετά το πτυχίο, ο ανελκυστήρας οδηγεί κατευθείαν στον κόσμο των εταιρειών» (κείμενο 1)
    4. «όταν η χώρα υπέφερε από τους μεγάλους σεισμούς, η Unicef ήταν πάλι εκεί» (κείμενο 5)
    5. «Το 1977, ωστόσο, ιδρύθηκε η Ελληνική Επιτροπή Συνεργασίας» (κείμενο 5)
    6. «Αργότερα, όταν η Eλλάδα βγήκε από τη λίστα των υπό ανάπτυξη χωρών αυτού του είδους, η βοήθεια σταμάτησε» (κείμενο 5)

    Υπογραμμίστε το μέρος κάθε αποσπάσματος που δηλώνει την έννοια του χρόνου. Τα μέρη που υπογραμμίσατε ανήκουν σε πολλές διαφορετικές συντακτικές κατηγορίες (προθετικές φράσεις, επιρρήματα, πλάγιες πτώσεις ως προσδιορισμοί κ.λπ.). Ποια από αυτά είναι δευτερεύουσες προτάσεις;

  2. Προσπαθήστε να ξαναδιατυπώσετε τα παραπάνω αποσπάσματα αλλάζοντας το υπογραμμισμένο μέρος τους. Για να δηλώσετε την έννοια του χρόνου, χρησιμοποιήστε λέξεις / φράσεις που να ανήκουν σε διαφορετική συντακτική κατηγορία από αυτήν του κάθε παραδείγματος.

    Διαπιστώνω ότι:

    • Υπάρχουν πολλοί τρόποι για να τοποθετήσουμε ένα γεγονός στον άξονα του χρόνου. Ένας από τους τρόπους αυτούς είναι οι δευτερεύουσες χρονικές προτάσεις με τις οποίες δηλώνεται η χρονική σχέση που υπάρχει ανάμεσα σε δύο ή περισσότερα γεγονότα.

    • Oι δευτερεύουσες χρονικές προτάσεις είναι επιρρηματικές.

  3. Βρείτε τις χρονικές προτάσεις του κειμένου 3. Προσπαθήστε να δηλώσετε τη χρονική σχέση με άλλους τρόπους.
  4. Βρείτε στο κείμενο 5 τα αποσπάσματα που ακολουθούν.
    1. «κάθε φορά που… παιδική εργασία;»
    2. «Ίσως το συνειδητοποιήσετε, αφού πρώτα μάθετε τι ακριβώς είναι και τι κάνει η Unicef»

    Ποιες είναι οι δύο ενέργειες που δηλώνονται σε καθένα από αυτά; Ποια χρονική σχέση τις συνδέει; Ποια ενέργεια προηγείται και ποια ακολουθεί;

  5. Επαναδιατυπώστε το απόσπασμα β της παραπάνω δραστηριότητας χρησιμοποιώντας τις λέξεις: πριν να αντί για τις λέξεις: αφού πρώτα. Μη διστάσετε να κάνετε όσες αλλαγές χρειάζονται. Προσέξτε όμως να μην αλλάξετε το νόημα του αποσπάσματος. Tι διαπιστώνετε;

Mαθαίνω ότι:

  • Το γεγονός που δηλώνεται με τη δευτερεύουσα χρονική πρόταση μπορεί να συμβαίνει ταυτόχρονα ή πριν (προτερόχρονο) ή μετά (υστερόχρονο) από εκείνο που δηλώνεται με την κύρια πρόταση.

  • Για να δηλώσουμε τη διαφορετική χρονική σχέση, χρησιμοποιούμε διαφορετικούς χρονικούς συνδέσμους.
    Ταυτόχρονο: εκεί που, ενώ, ενόσω, καθώς, όσο, όποτε, όταν, σαν
    Προτερόχρονο: άμα, αφού, αφότου, μόλις, μετά που, όποτε, όταν, σαν
    Υστερόχρονο: μέχρι να / που, όσο να / που, πριν (να), προτού (να), ωσότου (να), ώσπου (να), όποτε, όταν

Εικόνα Kείμενο 6 [Γράμμα από τη Σομαλία]

Ας πούμε ότι σιγά σιγά μπαίνουμε σε μια ρουτίνα! Όχι ότι οι γκαντεμιές σταμάτησαν, απλά η κατάσταση φαίνεται πιο σταθερή.

Για να μη λες όμως ότι μόνο γκρίνια ακούς από μένα (στο κάτω κάτω, τι φταίω εγώ αν βρέθηκα, ψαρούκλα όντας, στο μάτι του κυκλώνα, πρώτη αποστολή στη Σομαλία), υπάρχουν και καλά νέα...

Κατ' αρχάς, η ομάδα που απέμεινε είναι καινούρια και επίσης αναμένονται και νέες αφίξεις, όπερ σημαίνει νέο αίμα και ενέργεια. Αρκετά πια με την κούραση των προηγουμένων και τους συνεχείς αποχαιρετισμούς!

Έπειτα (που είναι και το σπουδαιότερο) το πρόγραμμα βαδίζει καλά και τα παιδάκια στρογγυλεύουν και χαμογελάνε: Ζουμπουρλούδικα ζουμπουρλούδικα, αρχίζουν και κάνουν μαγουλάκια και όταν δεν κουβαλάω το στηθοσκόπιο και το ωτοσκόπιο, ξεθαρεύουν και δεν κλαίνε, παρά το ότι είμαι ένας άσχημος μουζούνγκου (δηλ. λευκός) με γυαλιά και ξασπρισμένο δέρμα.

Ύστερα, έχουμε και χρόνο για μια μπύρα στο ποτάμι χαζεύοντας τους κροκόδειλους και τους ιπποπόταμους και τις Κυριακές πάμε στην αγορά για μάνγκο και παπάγια και λαχανικά και κάνουμε παζάρια. [...]

Εικόνα

Παρά το γεγονός ότι μου τη σπάνε οι σοβινισμοί υπάρχουν κάποια πράγματα που μου λείπουν απ' την Ελλάδα: η ΘΑΛΑΣΣΑ, το ελαιόλαδο, η φέτα, το ξενύχτι και τα ελληνικά ως γλώσσα και ως ήχος (μπούχτισα τα ισπανικά μέρα νύχτα, αν και τώρα τα ψιλοκαταλαβαίνω).

Πολλούς χαιρετισμούς σε όλους εκεί, κι αυτούς που ξέρω και αυτούς που δεν ξέρω.

Φιλάκια, Πέτρος

Πέτρος Ισαακίδης, γιατρός, μέλος της αποστολής των Γιατρών Χωρίς Σύνορα στη Σομαλία, ενημερωτικό φυλλάδιο της οργάνωσης, 2003

Σομαλία «Σομαλία: σπαράσσεται από την αναρχία και το χάος» [πηγή: Γιατροί Χωρίς Σύνορα] «Σομαλία: Πέθαναν από την πείνα 29.000 παιδιά σε τρεις μήνες» [πηγή: εφημ. Τα Νέα online]

Ακούω και μιλώ

Σε ποιον νομίζετε ότι απευθύνει το γράμμα του ο γιατρός; • Με ποιο σκοπό το έγραψε; Αιτιολογήστε την απάντησή σας.

Διαβάζω και γράφω

  1. Υποθέστε ότι ο γιατρός του κειμένου 6 γράφει μια επιστολή
    1. προς τους υπευθύνους του ελληνικού γραφείου των «Γιατρών Χωρίς Σύνορα» για να τους ενημερώσει σχετικά με την αποστολή και
    2. προς μια ελληνική εφημερίδα για την ενημέρωση των αναγνωστών της.

    Πώς θα ήταν οι επιστολές αυτές; Επιλέξτε ο καθένας έναν από τους δύο τύπους επιστολής και γράψτε ένα σύντομο κείμενο (200-250 λέξεις). Διαβάστε τα κείμενά σας στην τάξη Ποιες ομοιότητες και ποιες διαφορές παρατηρείτε ανάμεσα στους τρεις τύπους της επιστολής, τους δύο που γράψατε και τον τρίτο του κειμένου 6; Εξηγήστε τις διαφοροποιήσεις που επιφέρατε στο αρχικό κείμενο γράφοντας το δικό σας.

  2. Ένα από τα χιλιάδες παιδιά της Λιβερίας που παγιδεύτηκαν και εξαναγκάστηκαν να πάρουν μέρος στην εμφύλια αιματοχυσία που συγκλόνισε αυτή την αφρικανική χώρα στις αρχές της δεκαετίας του 2000 αφηγείται την ιστορία του. Παρακάτω σας δίνεται η αφήγησή του, από την οποία έχουν αφαιρεθεί όλες οι ενδείξεις του χρόνου. Αφού τη διαβάσετε, προσπαθήστε να την αποκαταστήσετε βάζοντας τις χρονικές ενδείξεις που σας δίνονται ανακατεμένες στη β΄ στήλη, στη σωστή τους θέση.

    Αφήγηση

    Χρονικές ενδείξεις

    Ένας φίλος μού πρότεινε να πάμε μια βόλτα. Συναντήσαμε ένα φορτηγό φορτωμένο με μια οπλισμένη ομάδα κυβερνητικών στρατιωτών που πήγαιναν στο μέτωπο. Ο φίλος μου πρότεινε να μπούμε στο φορτηγό και μπήκαμε. Νόμιζα πως θα πάμε βόλτα. Κατάλαβα πόσο δύσκολο ήταν να αποδράσω, αφού ήμουν περιτριγυρισμένος από ένοπλους άντρες. Ο διοικητής μάς είπε να σκοτώνουμε όποιον μας φαινόταν ότι κάνει πλιάτσικο.

    Σκοτώσαμε ή τραυματίσαμε τους περισσότερους φίλους μας. Βγήκα από αυτήν τη φοβερή κατάσταση. Θέλω να πω στους φίλους μου που κρατάνε ακόμη όπλα να τα αφήσουν και να πάνε στο σχολείο.

    Robert Smith, 14 ετών από τη Λιβερία, περ. ActionAid Ελλάς, Oκτώβριος-Δεκέμβριος 2003 (διασκευή)

    – Σήμερα
    – Όταν συνάντησα τους ανθρώπους της ActionAid
    – Ένα πρωί που ήμουν σπίτι μου
    – Εκεί που περπατούσαμε
    – Σιγά σιγά
    – Στην αρχή
    – Τότε
    – Όταν φτάσαμε στο μέτωπο του πολέμου
    – Τις φοβερές εκείνες μέρες

    Αξιολογήστε τις δύο εκδοχές της αφήγησης. Ποια σας φαίνεται καλύτερη και γιατί;

    Λιβερία (μπορείτε να δείτε και 3 τα βίντεο από το Ψηφιακό Αρχείο της ΕΡΤ που προτείνονται στο τέλος του άρθρου) ActionAid (επίσημος δικτυακός τόπος)

Διαπιστώνω ότι:

  • Όταν θέλουμε να αφηγηθούμε κάτι (γραπτά ή προφορικά), οι προσδιορισμοί του χρόνου και οι δευτερεύουσες χρονικές προτάσεις μάς είναι πολύ χρήσιμες στην οργάνωση του λόγου μας και βοηθούν τον αναγνώστη / ακροατή να παρακολουθεί τη ροή της αφήγησης και να κατανοεί τις σχέσεις ανάμεσα στα γεγονότα.

B2   Υποθετικές προτάσεις

Ακούω και μιλώ

  1. Στους τέσσερις πρώτους στίχους του κειμένου 2 υπάρχουν δύο ζεύγη προτάσεων. Ποια σχέση βλέπετε να συνδέει τις προτάσεις του κάθε ζευγαριού;
  2. Βρείτε ζευγάρια προτάσεων με την ίδια σχέση στη δεύτερη στροφή του ίδιου κειμένου.
  3. Υπογραμμίστε τα ρήματα των προτάσεων που εντοπίσατε στις δύο παραπάνω δραστηριότητες και αναγνωρίστε το χρόνο και την έγκλιση στην οποία βρίσκεται το καθένα.
  4. Στο δεύτερο ζευγάρι προτάσεων της πρώτης στροφής αλλάξτε τους χρόνους των ρημάτων. Χρησιμοποιήστε τύπους του παρατατικού και του υπερσυντέλικου. Ξαναδιαβάστε ολόκληρη τη στροφή. Ποια διαφορά προκύπτει στη σημασία;

    Mαθαίνω ότι:

    • Ένα ζευγάρι προτάσεων, στο οποίο η μία πρόταση αποτελεί όρο για να ισχύσει η άλλη, είναι ένας υποθετικός λόγος. Η πρόταση η οποία περιέχει τον όρο που πρέπει να ισχύει για να γίνει αυτό που δηλώνει η άλλη ονομάζεται υπόθεση. Η πρόταση που προσδιορίζεται από αυτήν λέγεται απόδοση.

      Αν δώσεις ένα ψάρι…

       

      θα φάει μια φορά

      =

      υποθετικός λόγος

      Υπόθεση

      +

      απόδοση

    • υποθετικές προτάσεις είναι δευτερεύουσες επιρρηματικές προτάσεις και εισάγονται συνήθως με το σύνδεσμο αν. Σε μερικές περιπτώσεις μπορεί να εισάγονται και με άλλες λέξεις, όπως: άμα, έτσι και, σε περίπτωση που.

    • Υπάρχουν δύο είδη υποθετικών λόγων:

      1. αυτοί που εκφράζουν το πραγματικό, δηλαδή αν αληθεύει η υπόθεση, τότε αληθεύει και η απόδοση
      2. αυτοί που εκφράζουν το αντίθετο του πραγματικού, δηλαδή καταστάσεις στις οποίες η υπόθεση δεν έχει πραγματοποιηθεί στο παρελθόν (ή πιθανότατα δε θα πραγματοποιηθεί ούτε στο μέλλον) και κατά συνέπεια το περιεχόμενο της απόδοσης είναι επίσης απραγματοποίητο (ή ελάχιστα πιθανό να πραγματοποιηθεί).

        Παραδείγματα:

        1. Αν δώσεις ένα ψάρι…, θα φάει… (πραγματικό)
        2. Αν είχες δώσει ένα ψάρι… θα είχε φάει… (αντίθετο του πραγματικού)
  5. Δύο ομιλητές κάνουν παρόμοιες διαπιστώσεις:

    Ο Α λέει: «Αν ο αναπτυγμένος κόσμος διέθετε ελάχιστο μέρος του πλούτου του για να βοηθήσει στην ανάπτυξη της Αφρικής, το πρόβλημα θα λυνόταν».

    Ο Β λέει: «Αν ο αναπτυγμένος κόσμος είχε διαθέσει ελάχιστο μέρος του πλούτου του για να βοηθήσει στην ανάπτυξη της Aφρικής, το πρόβλημα θα είχε λυθεί».

    Και οι δύο ομιλητές χρησιμοποιούν υποθετικούς λόγους αντίθετους του πραγματικού. Βρίσκετε όμως κάποια διαφορά στο νόημα των διαπιστώσεών τους; Ποιος άραγε από τους δύο ομιλητές σάς φαίνεται πιο αισιόδοξος; Tι συμπέρασμα βγάζετε;

Διαβάζω και γράφω

  1. Στην τελευταία παράγραφο του κειμένου 1 βρείτε έναν υποθετικό λόγο. Ξεχωρίστε την υπόθεση και την απόδοσή του. Βρείτε σε ποιο είδος ανήκει.
  2. Μετατρέψτε τον υποθετικό λόγο που βρήκατε στην προηγούμενη δραστηριότητα σε υποθετικό λόγο του άλλου είδους.
  3. Στο κείμενο 2 μετατρέψτε τους τρεις τελευταίους στίχους σε υποθετικούς λόγους διατηρώντας το νόημά τους. Σε ποια λέξη του κειμένου 2 αντιστοιχεί καθεμιά από τις υποθετικές προτάσεις που σχηματίσατε; Τι συμπέρασμα μπορείτε να βγάλετε από την αντιστοίχιση που κάνατε;

Εικόνα Kείμενο 7 [Μη Κυβερνητικοί Oργανισμοί (ΜΚO) στο Διαδίκτυο]

Εικόνα

Όπως όλοι οι οργανισμοί έτσι και οι Μη Κυβερνητικοί έχουν αναπτύξει τα τελευταία χρόνια μια έντονη δικτυακή παρουσία. Μπορείτε να βρείτε άφθονες ιστοσελίδες για ανθρωπιστικά θέματα και θέματα ανθρώπινων δικαιωμάτων που έχουν δημιουργηθεί είτε από απλούς πολίτες είτε από ΜΚΟ είτε από θεσμικούς οργανισμούς.

Οι Γιατροί Χωρίς Σύνορα δε θα μπορούσαν να λείπουν από αυτό το παγκόσμιο χωριό. Οι σελίδες του ελληνικού τμήματος «κατοικούν» στη διεύθυνση www.msf.gr όπου μπορείτε να βρείτε τις τελευταίες πληροφορίες από τις αποστολές της οργάνωσης, τα τελευταία νέα τους από όλο τον κόσμο, διευθύνσεις ιστοσελίδων άλλων τμημάτων της οργάνωσης, άρθρα, δελτία τύπου κ.λπ. Υπάρχει και ειδικά αφιερωμένη σελίδα στα σχολεία και το εκπαιδευτικό πρόγραμμα! Περιμένουμε λοιπόν τα μηνύματά σας για να επικοινωνούμε... ηλεκτρονικά! […]

Το ACTIONAID (http://www.actionaid.org) είναι μια από τις μεγαλύτερες οργανώσεις αρωγής στη Μεγάλη Βρετανία. Αν μείνουμε στη Γηραιά Αλβιώνα, θα βρούμε το site της Oxfam (http://www.oxfam.org) που είναι μια ένωση 11 αυτόνομων ΜΚΟ που αγωνίζονται για την εξάλειψη της φτώχειας και της αδικίας από τον πλανήτη.

Στον τομέα των ανθρώπινων δικαιωμάτων θα βρούμε το site της Διεθνούς Αμνηστίας Amnesty International (AI) (http://www.amnesty.org) με πολύ σημαντικές πληροφορίες σχετικά με την καταπάτηση των ανθρώπινων δικαιωμάτων, τις εξαφανίσεις πολιτικών προσώπων, τους βασανισμούς και τις κακοποιήσεις και το site του Human Rights Watch (http://www.hrw.org), του γνωστού δικτύου παρακολούθησης της κατάστασης των ανθρώπινων δικαιωμάτων σε διάφορες χώρες. […]

Και βέβαια, αν κάποιος αναζητά περισσότερες πληροφορίες για το ίδιο θέμα, θα βρει ένα πλούσιο ευρετήριο με σελίδες οργανισμών αλλά και απλών πολιτών για τα ανθρώπινα δικαιώματα Indexes of human rights Internet sites (http://diana.law.yale.edu/diana/links/indexes.shtml).

Αν θέλετε επίσης να λαμβάνετε τακτικά νέα από το χώρο αυτό, η εγγραφή σας στην παρακάτω Mailing List θα σας αποζημιώσει: Human Rights Lists (http://liszt.com/select/Politics/Human–Rights/). […]

Αν βρίσκετε τα παραπάνω ενδιαφέροντα και θέλετε να λαμβάνετε στο ηλεκτρονικό σας ταχυδρομείο συχνά πληροφορίες, στις διευθύνσεις http://www.liszt.com και http://www.onelist.com θα βρείτε ό,τι είδους λίστα θεμάτων θέλετε. Απλά ψάξτε!

Ηλίας Παυλόπουλος, Network Administrator, ενημερωτικό φυλλάδιο της οργάνωσης Γιατροί Χωρίς Σύνορα, 2003

Μη κυβερνητική οργάνωση ActionAid Ελλάς (επίσημος δικτυακός τόπος)Διεθνής Αμνηστία - Ελληνικό Τμήμα (επίσημος δικτυακός τόπος)Οργανισμοί Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων [πηγή: Ενωμένοι για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα]

Ακούω και μιλώ

  1. Ποιοι από τους Μη Κυβερνητικούς Οργανισμούς (ΜΚΟ) που αναφέρονται στο κείμενο σας ήταν γνωστοί και ποιους τους ακούσατε τώρα για πρώτη φορά; Μιλήστε στην τάξη γι' αυτούς που γνωρίζετε καλύτερα.
  2. Βρείτε και υπογραμμίστε όλους τους υποθετικούς λόγους του κειμένου 7. Σε ποιο είδος ανήκουν;

Διαβάζω και γράφω

  1. Ένας φίλος σας ισχυρίζεται ότι δε συμμετέχει σε καμία οργάνωση για την προστασία των ανθρώπινων δικαιωμάτων, επειδή δεν ξέρει αρκετά πράγματα γι' αυτές. Ο ισχυρισμός του δε σας πείθει. Απαντήστε του χρησιμοποιώντας τους υποθετικούς λόγους που εντοπίσατε στην προηγούμενη δραστηριότητα, αφού τους μετασχηματίσετε κατάλληλα.
  2. Μελετήστε προσεκτικά τις υποθετικές προτάσεις που ακολουθούν και σκεφτείτε τι άλλο υποδηλώνουν. Κάντε τις σωστές αντιστοιχίσεις.

    1. Αν υπάρχουν στον κόσμο πολλοί πρόσφυγες, είναι επειδή παραβιάζονται σε πολλές περιοχές τα ανθρώπινα δικαιώματα.

    α. έντονη αντίθεση

    2. Αν οι δυσκολίες φαίνονταν ανυπέρβλητες, οι εθελοντές γιατροί ήταν μαχητές.

    β. απειλή

    3. Αν ο Robert Smith πάει σήμερα στο σχολείο, το χρωστάει στην ActionAid.

    γ. ευγένεια

    4. Έτσι και αδιαφορήσουμε για τα προβλήματα του Τρίτου Κόσμου, το μέλλον του πλανήτη μας κινδυνεύει.

    δ. αποτέλεσμα

    5. Αν δεν σου κάνει κόπο, στείλε μου τις ηλεκτρονικές διευθύνσεις των ΜΚΟ.

    ε. επεξήγηση

Διαπιστώνω ότι:

  • Kάποτε οι υποθετικές προτάσεις μπορεί να υποδηλώνουν και κάτι άλλο πέρα από υπόθεση, όπως:
    έντονη αντίθεση, απειλή, αποτέλεσμα, επεξήγηση, αναλογία-παρομοίωση, αιτία κ.λπ.

Ακούω και μιλώ

  1. Τι είδους δευτερεύουσες προτάσεις είναι υπογραμμισμένες στα παραδείγματα που ακολουθούν:
    1. Όταν όλοι οι άνθρωποι του κόσμου εξασφαλίσουν τα απαραίτητα για την επιβίωσή τους, τότε μόνο υπάρχει ελπίδα για την ειρήνη.
    2. Όταν ξεσπάσει μια κρίση, οι Γιατροί Χωρίς Σύνορα στέλνουν μια έμπειρη ομάδα για διερευνητική αποστολή.
  2. Οι παραπάνω υπογραμμισμένες προτάσεις δηλώνουν προτερόχρονο, υστερόχρονο ή ταυτόχρονο;
  3. Αντικαταστήστε το σύνδεσμο όταν με μια από τις λέξεις που εισάγουν υποθετικές προτάσεις. Νομίζετε ότι το νόημα ανατρέπεται ή μένει περίπου ίδιο; Τι συμπέρασμα βγάζετε;

Συμπεραίνω ότι:

  • Oι χρονικές προτάσεις που δηλώνουν το προτερόχρονο πολύ συχνά δηλώνουν και κάποια προϋπόθεση. Είναι δηλαδή χρονικοϋποθετικές.