Γλώσσα Γ΄ Δημοτικού - Βιβλίο Μαθητή (Εμπλουτισμένο)
Εικόνα

. . . . . . . . . .Στη γη και στη θάλασσα. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Εικόνα
  1. Σπίτι με κήπον

  2. Γάτος από σπίτι ζητά νέα οικογένεια

  3. Οι ακροβάτες της θάλασσας

  4. Γη και θάλασσα

  5. Οι μικροί ταξιδιώτες ανεβαίνουν 

στο βουνό

Εικόνα

Ταξιδεύουμε στη μαγευτική φύση, στο βουνό και στη θάλασσα. Κάνουμε βόλτες σε κήπους σπιτιών στην εξοχή. Γινόμαστε φίλοι με τα ζώα.

Φωτ/φία : Γ. Παπαδόπουλος-Τετράδης,  περ. ΓΕΩ, της εφηµ. Ελευθεροτυπία


Εικόνα

. . . . . . . . . .Σπίτι με κήπον. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Ήθελα να 'χω ένα σπίτι εξοχικό
μ' έναν πολύ μεγάλο κήπο – όχι τόσο
για τα λουλούδια, για τα δέντρα, και τες πρασινάδες
(βέβαια να βρίσκονται κι αυτά· είν' ευμορφότατα*)
αλλά για να 'χω ζώα. Α να 'χω ζώα!
Τουλάχιστον επτά γάτες – οι δυο κατάμαυρες,
και δυο σαν χιόνι κάτασπρες, για την αντίθεση.
Ένα σπουδαίο παπαγάλο, να τον αγροικώ*
να λέγει πράγματα μ' έμφαση και πεποίθησην*.
Από σκυλιά, πιστεύω τρία θα μ' έφθαναν.
Θα 'θελα και δυο άλογα (καλά είναι τ' αλογάκια).
Κι εξάπαντος* τρία, τέσσερα απ' τ' αξιόλογα
τα συμπαθητικά εκείνα ζώα, τα γαϊδούρια,
να κάθονται οκνά*, να χαίροντ' οι κεφάλες των.

Κωνσταντίνος Καβάφης,
Άπαντα Ποιητικά, εκδ.Ύψιλον

Εικόνα

Φωτ/φία: R. Meazza/ON LOCATION, περ. Γεωτρόπιο, της εφηµ. Ελευθεροτυπία


* ευμορφότατα: πάρα πολύ όμορφα
* αγροικώ: ακούω
* μ' έμφαση και πεποίθησην: έντονα και με σιγουριά

* εξάπαντος: οπωσδήποτε
* οκνά: τεμπέλικα


Σωκράτης

Ξεκλειδώνω το κείμενο

  1. Γιατί ο κήπος πρέπει να είναι μεγάλος και το σπίτι να βρίσκεται στην εξοχή;
  2. Γράψε τα χαρακτηριστικά των ζώων του κήπου.
    Ζώα Χαρακτηριστικά

    γάτες

    παπαγάλος

    γαϊδούρια

  3. Βρες πόσοι στίχοι αναφέρονται σε κάθε ζώο στο ποίημα που διάβασες.Εικόνα
    γάτες δύο στίχοι
    παπαγάλος ..........................
    σκυλιά ..........................
    άλογα ..........................
    γαϊδούρια ..........................

  4. Σε ποιο ζώο αφιερώνονται οι περισσότεροι στίχοι και γιατί;
    .................................................................................................
    .................................................................................................

    Εικόνες για το γαϊδούρι [πηγή: google art project]


    Δήμος και Τίμος

    Σχεδιάζω και συζητώ

  5. Σε συνεργασία με τους συμμαθητές και τις συμμαθήτριές σου, σχεδίασε σε λευκό χαρτί του μέτρου το σπίτι του ποιήματος με τον κήπο του. Σχεδίασε δέντρα, λουλούδια ή ζώα στη θέση που επιθυμείς.

    Ενότητα: Εργαστήρι-Σύνθεση [πηγή: Λογισμικό Γλώσσας Παιδαγωγικού Ινστιτούτου, Γ-Δ Δημοτικού]

    Εικόνα
  6. Ποιο από τα ζώα που αναφέρονται στο ποίημα συμπαθείς περισσότερο; Γιατί;
    Σοφοκλής

    Φαντάζομαι και παίζω

  7. Διάλεξε ένα από τα ζώα του κήπου. Με τους συμμαθητές σου που συμπαθούν το ίδιο ζώο φτιάξε μια ομάδα. Πήγαινε με την ομάδα σου σ' ένα χώρο της αίθουσας, όπου μπορείς να κινηθείς άνετα. Ο καθένας παίζει το ρόλο του σύμφωνα με τις οδηγίες του δασκάλου.
  8. Η κάθε ομάδα συζητά και παρουσιάζει ένα στιγμιότυπο από τη ζωή του ζώου που έχει διαλέξει (εκφράστε την άποψή σας: πώς τα περνάτε; συμβιώνετε καλά με τα υπόλοιπα ζώα; τι δυσκολίες αντιμετωπίζετε;).

    Έπειτα από χρόνια…

  9. Τα χρόνια έχουν περάσει και ο πληθυσμός των ζώων του κήπου έχει αυξηθεί. Ο ιδιοκτήτης του σπιτιού θέλει να μεταφέρει ορισμένα ζώα σε άλλο μέρος. Γι' αυτόν το λόγο κάνετε γενική συνέλευση και συζητάτε το θέμα. Τι θα προτείνετε στον ιδιοκτήτη του σπιτιού;
  10. Η κάθε ομάδα γράφει τις προτάσεις της σε χρωματιστό χαρτί και στο τέλος τις υπογράφει. Όλη η ομάδα διαβάζει με το κατάλληλο ύφος αυτές τις προτάσεις και τις παραδίδει στο δάσκαλο, που παίζει το ρόλο του ιδιοκτήτη.

    Παρατηρώ και μαθαίνω

    Εύρης

    Πρόσεξες ότι κάποιες λέξεις του ποιήματος έχουν χάσει κάποιο γράμμα και στη θέση του υπάρχει το σημαδάκι ' ;


    Ήθελα να 'χω ένα σπίτι εξοχικό
    μ' έναν πολύ μεγάλο κήπο


    Σοφούλα

    Το σημαδάκι ' λέγεται απόστροφος και μπαίνει όταν χάνεται το πρώτο ή το τελευταίο γράμμα μιας λέξης. Έτσι, ακούγονται καλύτερα οι λέξεις.


    Αρίστος

    Παίζω με τις λέξεις

  11. Παρατήρησε τις παρακάτω αγγελίες και διαφημίσεις και γράψε τις λέξεις που έχουν την ίδια σημασία με τη λέξη «σπίτι». Μην ξεχάσεις να γράψεις τις λέξεις αυτές μαζί με το άρθρο.

    Κύθνος. ΠΩΛΕΙΤΑΙ πέτρινη, παραδοσιακή κατοικία, δίπλα στη θάλασσα. Τηλέφωνο για πληροφορίες...

    Το σπίτι
    ...........................
    ...........................
    ...........................

    Καλαμπάκα ΠΩΛΕΙΤΑΙ οικία επιπλωμένη, σε καλή κατάσταση με θέα τους βράχους των Μετεώρων.

    Αποκτήστε  κι εσείς το δικό σας σπιτικό! Στην Τράπεζά μας θα βρείτε το χαμηλότερο επιτόκιο για δάνειο πρώτης κατοικίας.


    Σοφούλα

    Οι λέξεις που έχουν παρόμοια σημασία λέγονται συνώνυμες.

    Βίντεο για τα συνώνυμα [πηγή: Εκπαιδευτική Τηλεόραση]
    Αρίστος

    Γράφω σωστά

  12. Aντικαθιστώ τις εικόνες με λέξεις του ποιήματος.

    Ήθελα να 'χω τουλάχιστον επτά . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Εικόνα, ένα σπουδαίο
    . . . . . . . . . . . . . .Εικόνα, τρία . . . . . . . . . . . . . . Εικόνα, δύο . . . . . . . . . . . . . . Εικόνα και τρία τέσσερα . . . . . . . . . . . . . . . Εικόνα .
    Ποίημα του Ζ. Παπαντωνίου για το γαϊδουράκι [πηγή: Σπουδαστήριο Νέου Ελληνισμού]Κατοικίδια ζώα [Μελέτη Περιβάλλοντος, Γ Δημοτικού]

  13. Θυμήσου τις λέξεις του ποιήματος.

    το σπίτι, κήπος, τα ζώα, ο σκύλος, το γαϊδούρι, συμπαθητικός -ή -ό

Εικόνα

. . . . Γάτος από σπίτι ζητά νέα οικογένεια. . . . . . . . . . . . . . . . . .

Είμαι ένας κατοικίδιος γάτος έξι μηνών. Η μαμά μου με φωνάζει «Μιάαρ», αλλά η ταυτότητα στο λαιμό μου γράφει «Μάρκος». Έχω τρεις αδερφούλες και ζω προς το παρόν σε ένα μικρό σπίτι με κήπο. Η μαμά λέει ότι ανήκουμε στην ίδια οικογένεια με άλλες μεγάλες γάτες, όπως οι τίγρεις, τα λιοντάρια και οι λεοπαρδάλεις, αλλά εγώ δεν την πολυπιστεύω.

Εικόνα

Έχω καφετί φουντωτό τρίχωμα με γκρίζες ραβδώσεις στο κεφάλι, στη ράχη και στα μπροστινά μου πόδια. Τα μάτια μου είναι γκριζοπράσινα και έχω μεγάλα, μυτερά αυτιά και περιποιημένα μουστάκια.

Όταν ήμουν μωρό, τρεφόμουν με το γάλα της μαμάς μου. Τώρα προτιμώ τις γατοτροφές με κοτόπουλο και ψάρι.

Μου αρέσουν τα χάδια και οι αγκαλιές, αλλά δε θέλω να μου πειράζουν τα αυτιά και την ουρά. Όταν θυμώνω ή φοβάμαι, χώνομαι κάτω από τον καναπέ. Το αγαπημένο μου παιχνίδι είναι να παλεύω με τα αδέρφια μου και να κυνηγώ μια μπάλα που έχει μέσα της ένα κουδουνάκι. Όταν βρίσκω ευκαιρία, σκαρφαλώνω στα κάγκελα και τα δέντρα της αυλής. Μου αρέσουν η ήσυχη ζωή και το χουζούρεμα, αλλά δε λέω όχι στις νυχτερινές βόλτες. Το βράδυ κοιμάμαι στο καλάθι μου, αλλά τις ζεστές μέρες μού αρέσει να ξαπλώνω στις καρέκλες της βεράντας. Έχω μάθει από μικρός να είμαι καθαρός και να χρησιμοποιώ για τουαλέτα ένα κουτί με άμμο. Είμαι υγιέστατος και έχω κάνει όλα μου τα εμβόλια.

Μεγάλωσα όμως και είναι πια καιρός να αποχωριστώ τους δικούς μου. Ποιος από σας θα ήθελε για παρέα ένα χαριτωμένο γάτο με καλούς τρόπους;

Ποιήματα και Πεζά με γάτες [πηγή: Εργαστήριο Νέου Ελληνισμού]λ. γάτα [Εικονογραφημένο Λεξικό, Α-Β-Γ Δημοτικού]

Φωτ/φία: από εφηµ. metro

Συγγραφική ομάδα

Σωκράτης

Ξεκλειδώνω το κείμενο

  1. Ο Μάρκος συστήνει τη δική του οικογένεια. Τι γνωρίζεις γι' αυτή;
  2. Η μαμά του Μάρκου εξηγεί πως οι γάτες ανήκουν και σε μια άλλη οικογένεια. Τι εννοεί;
  3. Υπογράμμισε στο κείμενο λέξεις και φράσεις που μας πληροφορούν για την εξωτερική εμφάνιση του Μάρκου.
  4. Τι αρέσει και τι δεν αρέσει στο Μάρκο;
  5. Συζήτησε με το διπλανό ή τη διπλανή σου και ανακοίνωσε στην τάξη τι θα άλλαζε στην περιγραφή των συνηθειών και της συμπεριφοράς του Μάρκου, αν ήταν ένας αδέσποτος γάτος.Δήμος και Τίμος

    Γράφω τίτλους

  6. Αριθμήστε τις παραγράφους του κειμένου και γράψτε έναν τίτλο για καθεμιά.

    . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

    . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

    . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

    . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

    . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

    Παρατηρώ και μαθαίνω

  7. Βρες στο κείμενο τις παρακάτω προτάσεις και συμπλήρωσε τις λέξεις που λείπουν.

    Είμαι . . . . . . . . κατοικίδιος γάτος έξι μηνών.
    Το αγαπημένο μου παιχνίδι είναι να κυνηγώ . . . . . . μπάλα.
    Ζω προς το παρόν σε . . . . . μικρό σπίτι με κήπο.

    Σοφούλα

    Όταν θέλουμε να μιλήσουμε γενικά και αόριστα για κάποιο γάτο, κάποια μπάλα, κάποιο σπίτι, χρησιμοποιούμε το αόριστο άρθρο: ένας, μία, ένα.

    Προτιμώ (τι;) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
    Δε θέλω να μου πειράζουν (τι;) . . . . . . . . . . . . .
    και (τι;) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

    Σοφούλα

    Τα ουσιαστικά που συμπλήρωσες, απαντώντας στην ερώτηση (τι;), βρίσκονται σε πτώση αιτιατική.


    Αρίστος

    Δες στο παράρτημα της γραμματικής στο τέλος του βιβλίου

    Παίζω με τις λέξεις

  8. Ταίριαξε τις παροιμίες με τις εικόνες.

    ΕικόναΕικόνα

    Πάλι τσακώνονται!

    Εικὀνα

    Λείπει ο γάτος και
    χορεύουν τα ποντίκια.

    Τρώγονται σαν το
    σκύλο με τη γάτα.

    Εικὀνα

     


    Αρίστος

    Γράφω σωστά

  9. Να αντιγράψεις σωστά την τρίτη παράγραφο του κειμένου.

  10. Θυμήσου τις λέξεις του κειμένου.

    ο αδερφός, η αυλή, κατοικίδιος -α -ο, πειράζω,
    θυμώνω, σκαρφαλώνω

Αύριο Ανθολόγιο

Εικὀνα
Εικόνα

. . . . . . Οι ακροβάτες της θάλασσας. . . . . . . . . . . . . . . . . .

Φωτ/φια: αρχείο Δελφίς

Πηγή: φυλλάδιο WWF

Εικόνα

Ταξιδεύοντας στις ελληνικές θάλασσες, ίσως έχετε δει δελφίνια να συνοδεύουν το καράβι παίζοντας με τα κύματα. Υπάρχουν διάφορα είδη δελφινιών, τα οποία ζουν σε όλες τις θάλασσες της γης. Ξεχωρίζουν από το πτερύγιο της ράχης τους που μοιάζει με μισοφέγγαρο και από το σχήμα των σαγονιών τους που δίνει την εντύπωση πως χαμογελούν. Το δυνατό τους σώμα έχει μήκος δύο με τέσσερα μέτρα. Το δέρμα τους είναι λείο και έχει συνήθως χρώμα γκρίζο.

Τα δελφίνια, επειδή δεν είναι ψάρια αλλά θηλαστικά, ανεβαίνουν στην επιφάνεια του νερού για να αναπνεύσουν. Το μοναδικό τους ρουθούνι, ο φυσητήρας, βρίσκεται ψηλά στο κεφάλι τους. Κολυμπούν με μεγάλη ταχύτητα και καταδύονται σε μεγάλα βάθη. Αγαπημένες τους λιχουδιές είναι τα μικρά ψάρια, τα καλαμάρια και οι σουπιές.

Τα δελφίνια, οι ακροβάτες της θάλασσας, χαίρονται να βουτούν, να πηδούν ψηλά και να παραβγαίνουν στο κολύμπι ακόμα και με μεγάλα πλεούμενα. Μερικές φορές τα δελφίνια έρχονται κοντά στους ανθρώπους για συντροφιά. Δεκάδες ιστορίες λέγονται για δελφίνια που έχουν σώσει ναυαγούς ή έχουν οδηγήσει βάρκες που είχαν χαθεί στην καταιγίδα.

Τα δελφίνια ζουν σε ομάδες και γεννούν ένα μωρό κάθε ένα με δύο χρόνια. Ζουν 20 ως 40 χρόνια και έχουν ελάχιστους φυσικούς εχθρούς. Ο αριθμός τους όμως στη Μεσόγειο θάλασσα έχει μειωθεί σημαντικά. Κύριες αιτίες: η θαλάσσια ρύπανση και τα δίχτυα των ψαράδων που τα παγιδεύουν κάτω από το νερό.

Συγγραφική ομάδα

Ζώα της θάλασσας [Μελέτη Περιβάλλοντος, Γ Δημοτικού]Ζελφίνι [πηγή: wwf]

Εικόνα

κοινό δελφίνι σταχτοδέλφινο ζωνοδέλφινο ρινοδέλφινο

Τα τέσσερα είδη δελφινιών που συναντούμε στις ελληνικές θάλασσες

Σωκράτης

Ξεκλειδώνω το κείμενο

  1. Γιατί στον τίτλο του κειμένου τα δελφίνια ονομάζονται ακροβάτες της θάλασσας;
  2. Διάβασε τις παρακάτω ιστορίες με πρωταγωνιστές τα δελφίνια και απάντησε στις ερωτήσεις.

    Πώς συμπεριφέρονται τα δελφίνια στις δύο ιστορίες;

    Ποια ιστορία είναι ένα σύγχρονο πραγματικό γεγονός και ποια ανήκει στην αρχαία ελληνική μυθολογία;

    Λέγεται πως τα δελφίνια αγαπούν τη μουσική. Όταν ο μεγάλος κιθαρωδός της αρχαιότητας Αρίωνας επέστρεψε με πλοίο από μουσικούς αγώνες στη Σικελία, έπεσε θύμα ληστών.  Αυτοί, αφού τον λήστεψαν, ήθελαν να τον πετάξουν στη θάλασσα. Ο Αρίωνας ζήτησε να τραγουδήσει προηγουμένως με τη λύρα του. Η μουσική του γοήτευσε τόσο τα δελφίνια, ώστε ακολούθησαν το πλοίο. Όταν οι ληστές έριξαν τον Αρίωνα στη θάλασσα, ένα από τα δελφίνια πήρε τον κιθαρωδό στην πλάτη του και τον οδήγησε σώο στη στεριά. 

    Παιδική Εγκυκλοπαίδεια ΑΛΦΑ

    ∆ελφίνι και αναβάτης, 475-450 π.Χ., Εθνικό Αρχαιολογικό ΜουσείοΕικόνα

    ∆ελφίνι και αναβάτης, 475-450 π.Χ.,
    Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο

    Φωτ/φία:D.  Altan/ISSARIS, περ.ΓΕΩ

    Δελφίνι σώζει αγόρι από πνιγμό

    Ένα δελφίνι έσωσε δεκατετράχρονο αγόρι από πνιγμό στην Αδριατική θάλασσα, ωθώντας το προς στην επιφάνεια και μεταφέροντάς το σε παραπλέον σκάφος. Το παιδί που δεν μπορούσε να κολυμπήσει είπε ότι έπεσε από το σκάφος, καθώς έκανε ιστιοπλοΐα με τον πατέρα του στον κόλπο της Μανφρεδόνιας. Το δελφίνι ζει στα νερά του κόλπου για χρόνια, λένε οι ντόπιοι, και το έχουν ονομάσει «Φίλιππο».

    Ιταλία (Πρακτορείο Ειδήσεων Ρόιτερ)

    Χάρτες [πηγή: Google maps]

    Παρατηρώ και μαθαίνω

    Εύρης

    Τα άρθρα τις και της γράφονται διαφορετικά.

    Τα δελφίνια ζουν σε όλες τις θάλασσες της γης.

    Σοφούλα

    Όταν μιλάμε για πολλές, γράφουμε το άρθρο τις.
    Όταν μιλάμε για μία, γράφουμε το άρθρο της.


    Αρίστος

    Παίζω με τις λέξεις

  3. Τι φανερώνει η λέξη δελφίνι στις παρακάτω προτάσεις;

    Με «ιπτάμενο δελφίνι» μεταφέρθηκε ασθενής από τη Σκόπελο στο Βόλο.

    Ένα δελφίνι βρέθηκε χτες τραυματισμένο στο λιμάνι της Μήλου.

    Ψαροταβέρνα «Το Δελφίνι». Απολαύστε τα πιο φρέσκα θαλασσινά παρατηρώντας από τη βεράντα μας τα δελφίνια του Αμβρακικού κόλπου.

    Πού θα μπορούσες να διαβάσεις ή και να ακούσεις τις παραπάνω προτάσεις;

    Γνωρίζω τον τόπο μου: Ζάκυνθος-Βόλος-Κρήτη [πηγή: Εκπαιδευτικό Λογισμικό Γλώσσας του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου, Γ, Δ Δημοτικού]


    Αρίστος

    Γράφω σωστά

  4. Συμπλήρωσε το κείμενο.

    Ο αριθμός των δελφινιών στη Μεσόγειο θάλασσα έχει μειωθεί σημαντικά.

    Κύριες αιτίες: . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

    . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

  5. Σχημάτισε δύο οικογένειες με τις παρακάτω λέξεις.

    κολυμπώ, ψάρι, κολύμπι, ψαρεύω, ψαρόβαρκα, κολυμβητής

    .....................................................................................................................

    .....................................................................................................................

Εικόνα

. . . . . . . . Γη και θάλασσα. . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Η γη είναι καλή με τους χειμώνες της, τα δάση,
τις μεγάλες πολιτείες, τα χωράφια, τα εργοστάσια…
Η θάλασσα είναι καλή με τα υπερωκεάνια,
τα κοπάδια τα χέλια που ψάχνουν τις πόρτες των ποταμιών,
με τις βαρκούλες στα μικρά λιμάνια, τις φουρτούνες,
τα πουλιά που χτενίζουν τα άγρια μαλλιά της…
Δες τα παιδιά καθώς τις ζωγραφίζουν
μ' ένα χοντρό καταγάλαζο κραγιόνι.
Η γη κι η θάλασσα μητέρα
ενώνουν τους ανθρώπους.

Απόσπασμα από το ποίημα του Τίτου Πατρίκιου
«Γη και θάλασσα», στο βιβλίο Ποιήματα Ι, 1943-1953, εκδ. Κέδρος

Γνωρίζω τον τόπο μου: Κρήτη [πηγή: Εκπαιδευτικό Λογισμικό Γλώσσας του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου, Γ, Δ Δημοτικού]

Εικονα

∆1 τάξη, 1ο ∆ηµ. Σχ. Παροικιάς Πάρου, από έκδοση του Υπουργείου Αιγαίου

Σωκράτης

Ξεκλειδώνω το κείμενο

  1. Ποιες εικόνες μπορείς να φανταστείς διαβάζοντας το ποίημα; Ζωγράφισε μία από αυτές συνοδεύοντάς τη με στίχους του ποιήματος.
    [πηγή: Εκπαιδευτικό Λογισμικό Γλώσσας του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου, Γ, Δ Δημοτικού]
  2. Τι είναι οι πόρτες των ποταμιών;
  3. Πώς ενώνουν τους ανθρώπους η γη και η θάλασσα;

    Παρατηρώ και μαθαίνω

    Σοφούλα

    Στο ποίημα πρόσεξα ότι υπάρχουν τρεις τελείες (...) και το σημάδι (,). Σε τι μας βοηθούν;


    Η γη είναι καλή με τους χειμώνες της, τα δάση, τις μεγάλες πολιτείες, τα χωράφια, τα εργοστάσια


    Σοφούλα

    Με τα αποσιωπητικά () σταματάμε μια πρόταση επειδή αυτός που τη διαβάζει θα καταλάβει ποια είναι η συνέχεια. Συχνά σταματάμε έτσι την πρόταση επειδή νιώθουμε έντονα συναισθήματα γι' αυτό που λέμε.

    Με το κόμμα (,) σταματάμε λιγάκι τη φωνή μας μέσα στην πρόταση, όταν θέλουμε να χωρίσουμε λέξεις ή φράσεις που είναι στη σειρά. Κόμμα βάζουμε και σε μικρότερες προτάσεις που εξηγούν κάτι μέσα σε μια μεγαλύτερη πρόταση.


    Αρίστος

    Παίζω με τις λέξεις

  4. Παρατήρησε τις παρακάτω εικόνες και γράψε ένα επίθετο το οποίο θα περιγράφει τη θάλασσα

    σε αυτές:

    Εικόνα

    ....................................

    Φωτ/φία: Φυλλάδιο Ευρωπαϊκής Επιτροπής

    Εικόνα

    ....................................

    Φωτ/φία: Γ. Κλάπας / ΕΟΤ

    Εικόνα

    ....................................

    Φωτ/φία: Χ. Καζόλης

    λ. θάλασσα [Εικονογραφημένο Λεξικό, Α-Β-Γ Δημοτικού]


  5. «Χτες με ρώτησε η δασκάλα για τα δελφίνια κι εγώ, επειδή δεν είχα διαβάσει, τα έκανα θάλασσα».

    Στο παραπάνω κείμενο η φράση «τα έκανα θάλασσα» σημαίνει:

    α. Μίλησα για τη θάλασσα.

    β. Δεν έδωσα σωστή απάντηση.

    γ. Απάντησα σωστά, τέλεια.

    Διηγήσου ένα περιστατικό από τη ζωή σου (στο σχολείο, στο σπίτι, στις δραστηριότητές σου) όπου «τα έκανες θάλασσα».


    Αρίστος

    Γράφω σωστά

  6. Γράψε δύο στίχους από το ποίημα που σου αρέσουν περισσότερο.

  7. Βάλε σε αλφαβητική σειρά τις παρακάτω λέξεις του ποιήματος.

    γη, θάλασσα, ποτάμι, ενώνω, πολιτεία

Εικόνα

. . . Οι μικροί ταξιδιώτες ανεβαίνουν στο βουνό . . . . . . . . . . . . .

Εικόνα

Σαν έφτασαν σε μια ράχη, τους καλωσόρισε ο κρύος αέρας. Αυτός ο αέρας είχε περάσει από κάθε κορφή και κάθε λαγκαδιά. Τον πήραν με βαθιά αναπνοή.

Πουλάκια με άσπρη τραχηλιά κουνούσαν την ουρά τους στους θάμνους κι ύστερα έφευγαν με γοργό λαρυγγισμό. Ένα κατσίκι κατάμαυρο έστεκε στην κόψη του βράχου.

Οι βράχοι σχημάτιζαν σχήματα σαν θεόρατα σπίτια, που δεν ξέρεις ποιος τα κατοικεί. Οι γκρεμοί ήταν φυτεμένοι με πουρνάρια και κουμαριές. Αλλού κατέβαιναν γυμνοί και απότομοι, σαν να τους είχες κόψει με σπαθί.

Ο βράχος απάνω στο βράχο, ο λόφος απάνω στο λόφο σχημάτιζαν το βουνό. Πελώρια ήταν όλα. Και σ' αυτό το ύψος ανέβαινε με στροφές, όλο ανέβαινε, ο δρόμος.

Ευτυχισμένοι σε τούτο το θέαμα οι μικροί ταξιδιώτες, κοίταξαν προς τις κορφές. Ένας τους φώναξε: «Γεια σας, ψηλά βουνά!».

Ζαχαρίας Παπαντωνίου, Τα ψηλά βουνά, εκδ. Aύρα


Τίτλος: . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .


Φωτ/φία: Γ. Παπαδόπουλος-Τετράδης, περ. ΓΕΩ, της εφηµ. Eλευθεροτυπία

ΕικόναΕικόνα

Τίτλος: . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Τίτλος: . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .


Φωτ/φία: Χ.Κατσάρα, περ. ΓΕΩ, της εφηµ. Eλευθεροτυπία

Φωτ/φία: Γ. Παπαδόπουλος-Τετράδης, περ. ΓΕΩ, της εφηµ. Eλευθεροτυπία

 

Σωκράτης

Ξεκλειδώνω το κείμενο

  1. Διάλεξε φράσεις και προτάσεις του κειμένου που θα μπορούσες να βάλεις για τίτλο στις φωτογραφίες.
    Γνωρίζω τον τόπο μου: φυσικό τοπίο [πηγή: Εκπαιδευτικό Λογισμικό Γλώσσας του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου, Γ, Δ Δημοτικού]
  2. Άλλες φορές το βλέμμα των ταξιδιωτών κοιτάζει ψηλά και άλλες φορές προς τα κάτω. Σημείωσε τι βλέπουν κάθε φορά.

    Προς τα πάνω: . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
    . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
    . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

    Προς τα κάτω: . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
    . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
    . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

  3. Με τι μοιάζουν οι βράχοι;

    . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

  4. Πώς νιώθουν στην εκδρομή τους οι μικροί ταξιδιώτες;

    . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

    Δήμος και Τίμος

    Γράφω τίτλους

  5. Αριθμήστε τις παραγράφους του κειμένου και γράψτε έναν τίτλο για καθεμιά.

    . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

    . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

    . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

    . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

    . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .


    Ιστορία της γραφής: Ελληνικό Αλφάβητο [πηγή: Εκπαιδευτικό Λογισμικό Γλώσσας του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου, Γ, Δ Δημοτικού[

    Αρίστος

    Παίζω με τις λέξεις

  6. Βρες και υπογράμμισε στο κείμενο τις παρακάτω λέξεις. Έπειτα γράψε δίπλα από την κάθε λέξη μία συνώνυμή της από την απέναντι λίστα λέξεων:

    κελάηδημα

    κοιλάδα

    λαιμός

    πελώριος

    άκρη

    γρήγορος

    πλαγιά

    οροσειρά

    τραχηλιά . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

    λαρυγγισμός . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

    λαγκαδιά . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

    γοργός . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

    θεόρατος . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

    ράχη . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

    κόψη . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .


    Αρίστος

    Γράφω σωστά

  7. Συμπλήρωσε τα λόγια του μικρού ταξιδιώτη από την τελευταία παράγραφο του κειμένου.

    Ευτυχισμένοι σε τούτο το θέαμα οι μικροί ταξιδιώτες, κοίταξαν προς τις κορφές. Ένας τους φώναξε: . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

  8. Βάλε σε αλφαβητική σειρά τις παρακάτω λέξεις του κειμένου.
    γκρεμός, βράχος, αέρας, βουνό, λόφος, θάμνος, λαγκαδιά

    . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

    . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Εικόνα

Φωτ/φία: Χ. Καζόλης, από το βιβλίο Λήµνος: Εικόνες και φύση

Αύριο Ανθολόγιο

Εικὀνα
Εικόνα

Λεξιλόγιο

Γράψε σε κάθε κουτί τα επίθετα που ταιριάζουν. Μπορείς να επιλέξεις επίθετα από τον παρακάτω πίνακα ή να βρεις και δικά σου.

άγριος -α -ο

γέρικος -η -ο

γρήγορος -η -ο

έξυπνος -η -ο

ευρύχωρος -η -ο

ευωδιαστός -ή -ό

ήμερος -η -ο

κατοικίδιος -α -ο

μεγάλος -η -ο

όμορφος -η -ο

πέτρινος -η -ο

ωραίος -α -ο

Σπίτι

Κήπος

Γάτα

Δελφίνι



Συμπλήρωσε τις παρομοιώσεις με το όνομα του κατάλληλου ζώου.

Γρήγορη σαν . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Δυνατός σαν . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Πονηρή σαν . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Περπατάει αργά σαν . . . . . . . . . . . . . . . .

Κολυμπάει σαν . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Γλιστράει σαν . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .