Τεχνολογία (Α' Γυμνασίου) - Βιβλίο μαθητή (Εμπλουτισμένο)
Κεφάλαιο 1: Τεχνολογία-Επιστήμη Επιστροφή στην αρχική σελίδα του μαθήματος
εξώφυλλο

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ

Α' ΓYΜΝΑΣΙΟY

ΣYΓΓΡΑΦΕΑΣ: Νικόλαος Γλώσσας, , Φυσικός Ραδιοηλεκτρολόγος, Εκπ/κός Β/θμιας Εκπ/σης
   
ΚΡΙΤΕΣ-ΑΞΙΟΛΟΓΗΤΕΣ: Αργύρης Δέντσορας, Αναπληρ. Καθηγ. του Πανεπιστημίου Πατρών
  Βάσω Στελλάκου, Αρχιτέκτων Εκπ/κός Β/θμιας Εκπαίδευσης
  Γεώργιος Χούσος, Γεωπόνος, Εκπαιδ. Β/θμιας Εκπαίδευσης
   
ΕΙΚΟΝΟΓΡΑΦΗΣΗ: Χρήστος Παπανικολάου, Ζωγράφος
   
ΦΙΛΟΛΟΓΙΚΗ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Θεοδόσιος Τζιαφέτας, Φιλόλογος Εκπ/κός Β/θμιας Εκπαίδευσης
   
YΠΕYΘYΝΟΣ ΤΟY ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ
ΚΑΙ ΤΟΥ YΠOEPΓOΥ
ΚΑΤΑ ΤΗ ΣYΓΓΡΑΦΗ:
Νικόλαος Ηλιάδης, Σύμβουλος του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου
   
ΕΞΩΦYΛΛΟ: Στέφανος Δασκαλάκης, Ζωγράφος
   
ΠΡΟΕΚΤYΠΩΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ: ΕΚΔΟΤΙΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΛΙΒΑΝΗ
Γ' Κ.Π.Σ. / ΕΠΕΑΕΚ ΙΙ / Ενέργεια 2.2.1 / Κατηγορία Πράξεων 2.2.1.α:
«Αναμόρφωση των προγραμμάτων σπουδών και συγγραφή νέων εκπαιδευτικών πακέτων»
  ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟYΤΟ
Δημήτριος Γ. Bλάχος
Ομότιμος Καθηγητής του Α.Π.Θ
Πρόεδρος του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου
Πράξη με τίτλο: «Συγγραφή νέων βιβλίων και παραγωγή
υποστηρικτικού εκπαιδευτικού υλικού με βάση
το ΔΕΠΠΣ και τα ΑΠΣ για το Γυμνάσιο»
  Επιστημονικός Yπεύθυνος Έργου
Αντώνιος Σ. Μπομπέτσης
Σύμβουλος του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου
 

Αναπληρωτές Επιστημονικοί Yπεύθυνοι Έργου
Γεώργιος Κ. Παληός
Σύμβουλος του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου
Ιγνάτιος Ε. Χατζηευστρατίου
Μόνιμος Πάρεδρος του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου

Έργο συγχρηματοδοτούμενο 75% από το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο και 25% από εθνικούς πόρους.

YΠΟYΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕYΜΑΤΩΝ
ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟYΤΟ

Νικόλαος Γλώσσας

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ

Α' ΓYΜΝΑΣΙΟY

ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΕΚΔΟΣΕΩΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΩΝ ΒΙΒΛΙΩΝ
ΑΘΗΝΑ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

ΠΡΟΛΟΓΟΣ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ
ΑΝΑΓΚΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

1.1 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ • ΕΠΙΣΤΗΜΗ

1.2 ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ

1.3 ΑΝΑΓΚΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2°

Η ΜΕΘΟΔΟΣ ΤΗΣ ΑΤΟΜΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

2.1 ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ

2.2 ΑΤΟΜΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ

2.3 ΔΙΑΘΕΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΜΕΘΟΔΟΥ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3°

ΜΕΛΕΤΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΝΟΤΗΤΩΝ
ΕΠΙΛΟΓΗ ΘΕΜΑΤΟΣ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΚΗ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ

3.1 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΕΣ ΕΝΟΤΗΤΕΣ

3.2 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΕΠΙΛΟΓΗ ΘΕΜΑΤΩΝ ΑΤΟΜΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΙΩΝ

3.3 ΣΥΛΛΟΓΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΑΤΟΜΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4°

ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΑΤΟΜΙΚΟΥ ΕΡΓΟΥ

4.1 ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗΣ

4.2 ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ

4.3 ΕΠΙΛΟΓΗ ΚΑΙ ΚΑΤΕΡΓΑΣΙΑ ΥΛΙΚΩΝ

4.4 ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΚΕΣ ΣΥΝΔΕΣΕΙΣ

4.5 ΣΥΝΑΡΜΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΤΜΗΜΑΤΩΝ ΤΗΣ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗΣ ΚΑΙ ΦΙΝΙΡΙΣΜΑ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5°

ΣΥΓΓΡΑΦΗ ΓΡΑΠΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

5.1 ΓΕΝΙΚΑ

5.2 ΚΕΦΑΛΑΙΑ ΤΗΣ ΓΡΑΠΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6°

ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΣΕΜΙΝΑΡΙΩΝ

6.1 ΟΡΙΣΜΟΣ - ΣΚΟΠΟΣ ΤΩΝ ΣΕΜΙΝΑΡΙΩΝ

6.2 ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΣΕΜΙΝΑΡΙΩΝ

6.3 ΕΠΟΠΤΙΚΑ ΜΕΣΑ

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Α

ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Β

ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ Α' ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΠΡΟΛΟΓΟΣ

Η μέθοδος της «Ατομικής Εργασίας» αποτελεί μέρος του προγράμματος Maryland Plan που αναπτύχθηκε από τον καθηγητή και Κοσμήτορα της Σχολής Τεχνολογικής Εκπαίδευσης Donald Maley του πανεπιστημίου Maryland των ΗΠΑ. Το Maryland Plan προβλέπει κατάλληλες μεθόδους για κάθε αναπτυξιακό επίπεδο μαθητών και η μέθοδος της «Ατομικής Εργασίας» είναι κατάλληλη για μαθητές της Α' Γυμνασίου. Μέρη του ίδιου προγράμματος είναι η μέθοδος της «Ομαδικής Εργασίας» που είναι κατάλληλη για μαθητές της Β' Γυμνασίου και η μέθοδος «Έρευνα και Πειραματισμός» που είναι κατάλληλη για μαθητές της Α' Λυκείου και που εφαρμόζονται στις αντίστοιχες τάξεις στα σχολεία στη χώρα μας.

Ο Donald Maley αποτελεί μια ηγετική φυσιογνωμία στον τομέα της τεχνολογικής εκπαίδευσης στις ΗΠΑ και σε σχετική αξιολόγηση που γίνεται στη χώρα αυτή μεταξύ των πανεπιστημιακών καθηγητών είχε καταλάβει την πρώτη θέση το 1983 και την δεύτερη το 1993. Στη διεύθυνση http:/workforce.cup.edu/komacek/maleyapp.doc, περιλαμβάνονται πληροφορίες σχετικά με την «υποτροφία Maley» που δίνεται στις ΗΠΑ σε όσους φοιτητές κριθούν ότι προωθούν την ανάπτυξη της τεχνολογικής εκπαίδευσης. Ο Γενικός Διευθυντής σήμερα της Διεθνούς Ένωσης για την Τεχνολογική Εκπαίδευση στις ΗΠΑ, ο Dr. Kendall Starkweather είναι μαθητής του Maley για το διδακτορικό του, ενώ οι περισσότεροι μαθητές του κατέχουν ανάλογες θέσεις τόσο στο εκπαιδευτικό σύστημα όσο και στη βιομηχανία στη χώρα αυτή. Σήμερα στις ΗΠΑ τεχνολογική εκπαίδευση ως απαραίτητο στοιχείο της γενικής εκπαίδευσης προσφέρεται από το νηπιαγωγείο μέχρι το τέλος της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης.

Η εισαγωγή τεχνολογικής εκπαίδευσης στα σχολεία γενικής εκπαίδευσης στη χώρα μας είχε νομοθετηθεί με το νόμο 309/1976. Με το νόμο αυτό η υποχρεωτική εκπαίδευση είχε αυξηθεί από έξι σε εννέα χρόνια, και προβλέπονταν ότι θα περιλαμβάνει και τεχνολογικά στοιχεία ως απαραίτητα συστατικά της γενικής εκπαίδευσης για όλους. Τε τεχνολογικά στοιχεία θα πρόσφερε το μάθημα της τεχνολογίας που προβλέπονταν να εισαχθεί στα τρία τελευταία χρόνια της υποχρεωτικής εκπαίδευσης (Α, Β και Γ Γυμνασίου). Επειδή δεν υπήρχε γνώση για το νέο αυτό εκπαιδευτικό αντικείμενο, αποφασίσθηκε η αποστολή εκπαιδευτικών στις ΗΠΑ για εκπαίδευση στο νέο αντικείμενο.

Το πρόγραμμα «Maryland Plan» μεταφέρθηκε στη χώρα μας από τον Ν. Ηλιάδη (μαθητή του Maley για το διδακτορικό του, καθηγητή τότε της ΣΕΛΕΤΕ) και άλλους εκπαιδευτικούς. Αρχικά μεταφέρθηκε στη ΣΕΛΕΤΕ όπου σχεδιάσθηκε ένα στοιχειώδες αρχικό πρόγραμμα εκπαίδευσης καθηγητών το 1979 που εφαρμόζεται μέχρι σήμερα, και αργότερα σε όλα τα Ελληνικά σχολεία στις τάξεις Α και Β' Γυμνασίου από το 1993 και στην Α Λυκείου από το 1998. Βασικό πρόβλημα παραμένει η έλλειψη ειδικής πανεπιστημιακής σχολής για το αντικείμενο κατά τα πρότυπα του εξωτερικού, εκτός των ελλείψεων σε συγχρόνα εργαστήρια, των προβλημάτων που προκύπτουν από την εισαγωγή ενός μη-παραδοσιακού εκπαιδευτικού αντικειμένου με νέους ρόλους για τον μαθητή και τον καθηγητή, της νέας εκπαιδευτικής φιλοσοφίας που εκφράζει κλπ.

Οι μέθοδοι της Ομαδικής και Ατομικής εργασίας είχαν αξιοποιηθεί επίσης στο Ενιαίο Πολυκλαδικό Λύκειο το 1985 (στην Α' Λυκείου) στο μάθημα «Τεχνολογία και Παραγωγή» που είχε αξιολογηθεί ως το καλύτερο μάθημα του τύπου αυτού Λυκείου, πλην όμως αργότερα (1993) «τοποθετήθηκαν» στο σωστό αναπτυξιακό επίπεδο μαθητών (Α και Β Γυμνασίου) στο οποίο απευθύνονται οι μέθοδοι σύμφωνα με το Maryland Plan.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1

ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Σε όλη τη ζωή του ο άνθρωπος χρησιμοποίησε τη τεχνολογία για να ξεπεράσει τα προβλήματα που καθημερινά συναντούσε. Για το λόγο αυτό δημιούργησε ένα τεράστιο αριθμό περισσότερο ή λιγότερο σύνθετων κατασκευών. Τους τελευταίους αιώνες οι κατασκευές αυτές έγιναν όλο και πιο σύνθετες. Ιδιαίτερα τα τελευταία πενήντα χρόνια ο άνθρωπος κατάφερε να δημιουργήσει πράγματα που παλιότερα ήταν μόνο στη φαντασία του, διευκολύνοντας έτσι τις συνθήκες ζωής του. Παράλληλα όμως το πρόβλημα της κακής χρήσης της τεχνολογίας έγινε όλο και πιο έντονο. Ιδέες και δημιουργήματα που θα μπορούσαν να βοηθήσουν τον άνθρωπο στην επίλυση πολλών προβλημάτων του, χρησιμοποιήθηκαν σαν πολεμικές μηχανές, επηρέασαν αρνητικά το περιβάλλον, περιόρισαν τις ελευθερίες του.

Στην αρχή του 21ου αιώνα είναι απαραίτητο για τον κάθε άνθρωπο να έχει βασικές τεχνολογικές γνώσεις. Μόνο έτσι θα μπορέσει να συμμετάσχει και αυτός στη διαμόρφωση της τεχνολογίας, μόνο έτσι θα μπορέσει να αναγνωρίσει και να εκμεταλλευτεί τις θετικές της συνέπειες, ελαχιστοποιώντας τις αρνητικές.

Στα πλαίσια αυτής της τεχνολογικής εκπαίδευσης είναι προσανατολισμένα και τα μαθήματα της Τεχνολογίας στο Γυμνάσιο και στο Λύκειο. Για τη διδασκαλία των μαθημάτων αυτών επιλέχθηκαν μέθοδοι διδασκαλίας, που εκτός από τη μετάδοση γνώσεων, θέτουν ένα σύνολο από ευρύτερους στόχους. Χαρακτηριστικό των μεθόδων είναι ότι δεν στοχεύουν στην απλή μετάδοση μιας συγκεκριμένης ποσότητας γνώσεων (διδακτέα ύλη). Αντίθετα εμπλέκουν τους μαθητές σε ένα σύνολο από δραστηριότητες, με πολλά οφέλη.

Ειδικά για τη πρώτη τάξη του Γυμνασίου η μέθοδος της Ατομικής Εργασίας, προσαρμοσμένη στη μέθοδο "μαθαίνω μέσα από τη πράξη", δίνει τη δυνατότητα στο μαθητή να έρθει σε επαφή με τεχνολογικά θέματα μέσω μιας σειράς ενεργειών του που σχετίζονται με: Θεωρητική μελέτη / Πραγματοποίηση κατασκευής / Δημιουργία γραπτής εργασίας / Παρουσίαση της εργασίας.

Κύριος σκοπός της μεθόδου της "Ατομικής Εργασίας" είναι η διδασκαλία να μην επικεντρώνεται στην απομνημόνευση κάποιων τεχνολογικών γνώσεων, αλλά να προσανατολίζεται στην εξοικείωση των μαθητών με μια μεθοδική διαδικασία επίλυσης τεχνολογικών προβλημάτων. Η μέθοδος αυτή θα βοηθήσει μελλοντικά τους μαθητές στην αντιμετώπιση των τεχνολογικών προβλημάτων που πιθανόν να αντιμετωπίσουν.

Το βιβλίο αυτό δεν αποτελεί ένα παραδοσιακό σχολικό βιβλίο με συγκεκριμένη ύλη. Αντίθετα αποτελεί περισσότερο ένα "οδηγό εργασιών" που θα το χρησιμοποιήσει ο μαθητής σαν βοήθημα και οδηγό για τις ενέργειες που θα πρέπει να πραγματοποιήσει. Κατά τη συγγραφή του βιβλίου έγινε προσπάθεια, να παρουσιαστούν οι ενέργειες αυτές όσο το δυνατόν περισσότερο αναλυτικά, ώστε οι μαθητές να μπορούν να εργαστούν με τρόπο αναλυτικό και μεθοδικό.

Ελπίζω το βιβλίο αυτό να αποτελέσει ένα ουσιαστικό βοήθημα για τους μαθητές στη προσπάθεια τους για μόρφωση και για τους καθηγητές ένα χρήσιμο εργαλείο στη δική τους προσπάθεια καθοδήγησης των μαθητών.

Ο συγγραφέας