Νεότερη Ευρωπαϊκή Λογοτεχνία (Β΄ Γενικού Λυκείου - Επιλογής) - Βιβλίο Μαθητή
Βαλερύ Λαρμπώ, «Ωδή» Πωλ Ελυάρ, «Να κοιμάσαι» Επιστροφή στην αρχική σελίδα του μαθήματος
Α36
Βλαντιμίρ Μαγιακόφσκι

ΞΕΛΑΣΠΩΣΤΕ ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ

Το μέλλον δε θα ’ρθει

από μονάχο του, έτσι νέτο σκέτο,

αν δεν πάρουμε μέτρα

κι εμείς.

Από τα βράγχια, κομσομόλε, άρπαξέ το!
Απ’ την ουρά του, πιονιέροι, εσείς.
Η κομμούνα

δεν είναι μια βασιλοπούλα του παραμυθιού, που λες,

για να την ονειρεύεσαι

τις νυχτιές.

Μέτρησε,

καλοσκέψου,

σημάδεψε —

και τράβα, βήματα τα βήματα,

έστω και πάνω σε μικροζητήματα.

Δεν είναι μόνον

ο κομμουνισμός

στη γη,

στα κάθιδρα εργοστάσια εκείνα.

Είναι και μέσ’ στο σπίτι,

στο τραπεζάκι μπρος,

στις σχέσεις,

στη φαμίλια,

στην καθημερινή ρουτίνα.

Εκείνος κει,

που ολημερίς

τριζοβολάει βλαστήμιες

σαν κάρο κακογρασωμένο

εκείνος που,

σαν ολολύζει η μπαλαλάικα,

χλωμιάζει ευθύς,

αυτός

το μπόι του μέλλοντος

δεν το ’χει φτασμένο.

Πόλεμος

δεν είναι μόνο, όπως θαρρείς εσύ,

να λες ναι, ναι,

στα μέτωπα

με βολές πολυβόλου.

Της φαμίλιας,

του σπιτικού,

η επίθεση,

για μας μικρότερη απειλή

δεν είναι διόλου.

Εκείνος που υποτάχτηκε

στην πίεση της φαμίλιας,

κοιμάται

μέσ’ στη μακαριότητα

ρόδων φτιαγμένων με χαρτί, —

αυτός δεν έφτασε το μπόι

της προσήλιας,

της δυνατής ζωής εκείνης

που θα ’ρτει.

Σαν τη φλοκάτα

και το χρόνο επίσης,

ο σκόρος της καθημερινότητας

τον κατατρώει στιγμή στιγμή.

Το μεινεσμένο ρούχο

των ημερών μας για ν’ αερίσεις,

ε, κομσομόλε, τίναξέ το εσύ.
 
  μτφρ. Γιάννης Ρίτσος
(1909-1990)

κομσομόλος: μέλος της κομσομόλ, δηλαδή της κομμουνιστικής νεολαίας.
πιονέρος-ισσα: αυτός που ανοίγει νέους δρόμους, ο πρωτοπόρος.
κομμούνα: εδώ: η κομμουνιστική κοινότητα.
μπαλαλάικα: έγχορδο μουσικό όργανο των Ρώσων.
μεινεσμένος: αυτός που έχει μείνει πολύ καιρό αχρησιμοποίητος.

ΣΧΟΛΙΟ

Μέλος της κυβοφουτουριστικής ποιητικής ομάδας που δημιουργήθηκε στη Ρωσία μετά τη δημοσίευση του φουτουριστικού μανιφέστου του Μαρινέττι, ο Μαγιακόφσκι έβλεπε στην τσαρική ανατροπή του 1917 την πραγματοποίηση των προϋποθέσεων για την καλλιτεχνική αναγέννηση την οποία οραματιζόταν. Αναδείχτηκε αμέσως ο σημαντικότερος —και ο επίσημος— ποιητής της Σοβιετικής Επανάστασης, την οποία εξύμνησε με το έργο του και υπηρέτησε με ποιήματα όπως το «Ξελασπώστε το μέλλον». Η επικολυρική διάθεση που χαρακτηρίζει γενικά την ποίηση του Μαγιακόφσκι παρουσιάζεται διαποτισμένη στα ποιήματα αυτά από μια διδακτική πρόθεση, η αντιποιητικότητα της οποίας αντισταθμίζεται από την ένταση και τη γνησιότητα του συναισθήματος.

Η ματαίωση των προσδοκιών της κομμουνιστικής επανάστασης δεν μειώνει την καλλιτεχνική αξία του παραπάνω ποιήματος. Απεναντίας, το ουμανιστικό του όραμα (που αποκτά μια τραγικότητα με την ουτοπική διάσταση που του προσδίδει σήμερα η διάψευση των επαναστατικών ελπίδων), και η ρωμαλέα και πρωτοποριακή στιχουργία του το καθιστούν σημαντικό επίτευγμα της στρατευμένης λογοτεχνίας.

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ
  1. Πώς διασυνδέεται ο ιδιωτικός με τον δημόσιο χώρο στο ποίημα;
  2. Περιγράψτε το μελλοντικό όραμα που ευαγγελίζεται ο ποιητής. Ποια είναι η σχέση αυτού του οράματος με το χρονικό παρόν του ποιήματος;
  3. Ποια λεκτικά και υφολογικά στοιχεία του ποιήματος δηλώνουν τον πολιτικό του χαρακτήρα;

 

eikona

 

ВПАДИМИР МАЯКОВСКИЙ (Μπαρντάντ Γεωργίας 1893 – Μόσχα 1930). Ρώσος ποιητής και θεατρικός συγγραφέας. Σε νεαρή ήδη ηλικία, το 1908, εντάσσεται στο σοσιαλδημοκρατικό (μπολσεβικικό) κόμμα και το 1909 συλλαμβάνεται και φυλακίζεται για ένα χρόνο. Μετά την αποφυλάκισή του, γράφεται στη Σχολή Ζωγραφικής και Αρχιτεκτονικής της Μόσχας, προσχωρεί στους κυβοφουτουριστές και επιτίθεται, με την προκλητική του συχνά συμπεριφορά, στο πολιτικό και καλλιτεχνικό κατεστημένο της χώρας του. Το 1914 αποβάλλεται από τη Σχολή Ζωγραφικής και τον επόμενο χρόνο εγκαθίσταται στην Πετρούπολη. Με την έκρηξη της Οκτωβριανής Επανάστασης (1917), ο Μαγιακόφσκι τάσσεται δραστήρια στο πλευρό των μπολσεβίκων. Ταξίδεψε σε πολλές χώρες της Ευρώπης ως ανταποκριτής σοβιετικών εφημερίδων και έγραψε σενάρια για τον κινηματογράφο (πρωταγωνίστησε μάλιστα σε τρεις ταινίες). Παρά την πίστη του στην προλεταριακή τέχνη, η ιδεολογική καθαρότητα του έργου του αμφισβητήθηκε έντονα από το κομματικό κατεστημένο της χώρας του. Αυτοκτόνησε σε ηλικία τριάντα εφτά χρονών.

Κύρια ποιητικά του έργα: Σύννεφο με παντελόνια (1915), Ο πόλεμος και ο κόσμος (1917), 150.000.000 (1921), Βλαντιμίρ Ίλιτς Λένιν (1925). Θεατρικά: Μυστήριο Μπούφφο (1917-18), Ο κοριός (1928), Το λουτρό (1929).

Καζιμίρ Μάλεβιτς «Ο ακοντιστής»

Καζιμίρ Μάλεβιτς «Ο ακοντιστής»