Γεωγραφία Ε' Δημοτικού - Βιβλίο Μαθητή (Εμπλουτισμένο)
Κεφάλαιο 24: Χαρακτηριστικά οικοσυστήματα της Ελλάδας Κεφάλαιο 26: Ο ρόλος των ηφαιστείων και των σεισμών στις αλλαγές της φύσης Επιστροφή στην αρχική σελίδα του μαθήματος
Kεφάλαιο 25ο

 

Αλλαγές στην επιφάνεια της Γης

 

 

 

Εικόναγια τις μεταβολές στην επιφάνεια της Γης και
πού αυτές οφείλονται
Εικόνατι είναι διάβρωση και πού οφείλεται

 

Εικόνα
Εικόνα 25.1 Μπλε Σπήλαια Ζακύνθου

Εικόνα
Εικόνα 25.2 Φαράγγι της Σαμαριάς Εικονική πειρήγηση

Εικόνα
Παρατηρήστε τις εικόνες και προβληματιστείτε σχετικά με τον τρόπο που δημιουργήθηκαν το φαράγγι ανάμεσα στα βουνά και τα σπήλαια μέσα στη θάλασσα. Flash applet

 

Η Γη έχει ηλικία 4.600.000.000 ετών περίπου. Στο διάστημα αυτό η επιφάνειά της έχει αλλάξει πολλές φορές, επειδή επιδρούν πάνω σε αυτήν δυνάμεις από το εσωτερικό της (ηφαίστεια και σεισμοί) και δυνάμεις εξωτερικές, όπως η δύναμη του νερού και του ανέμου. Flash applet

Ας συζητήσουμε με ποιο τρόπο επιδρά το νερό στην επιφάνεια της Γης.  Video

Η βροχή, το χιόνι, το νερό του ποταμού, η θάλασσα κατατρώγουν σιγά-σιγά το έδαφος και τα βράχια. Το φαινόμενο αυτό ονομάζεται διάβρωση και ειδικότερα επειδή οφείλεται στο νερό ονομάζεται υδάτινη διάβρωση. Πολλές φορές, κατά τη διάρκεια της διάβρωσης αυτής, μικρά και μεγάλα κομμάτια αποσπώνται από την επιφάνεια της Γης και με τη δράση του ανέμου μεταφέρονται μακριά, αλλάζοντας και εκεί τη μορφή της επιφάνειάς της. Οι αλλαγές που προκαλεί ο άνεμος στην επιφάνεια της Γης αποτελούν την αιολική διάβρωση.

Kεφάλαιο 25ο

 

Εικόνα
Εικόνα 25.3: Tο Δελτα του Nέστου

Ας συζητήσουμε πώς διαμορφώ- θηκε το Δέλτα του Νέστου εξαιτίας της υδάτινης διάβρωσης και της εναπόθεσης των υλικών που μεταφέρει το νερό.

Video

Καθώς ο ποταμός κινείται προς τις εκβολές του, μεταφέρει χώμαρα από διάφορα πετρώματα και πολλά άλλα υλικά (αποτέλεσμα διάβρωσης),

τα οποία κάνουν το έδαφος εύφορο. Το έδαφος αυτό ονομάζεται προσχωσιγενές. Τα προσχωσιγενή είναι γόνιμα για τις καλλιέργειες.
Εικόνα

Εικόνα 25.4: Ο Παρθενώνας Εικονική πειρήγηση
Εικόνα

Εικόνα 25.5: Kαμένο δάσος

 

Πολύ συχνά οι ανθρώπινες ενέργειες γίνονται αιτία για να προκληθεί διάβρωση του εδάφους. Μερικές από τις ενέργειες αυτές είναι η καταστροφή των δασών (πυρκαγιές, ανεξέλεγκτη υλοτομία) και η υπερβόσκηση.

 

Πολύ συχνά οι ανθρώπινες ενέργειες γίνονται αιτία για να προκληθεί διάβρωση του εδάφους. Μερικές από τις ενέργειες αυτές είναι η καταστροφή των δασών (πυρκαγιές, ανεξέλεγκτη υλοτομία) και η υπερβόσκηση.

Ας συζητήσουμε γιατί στην περιοχή του καμένου δάσους (εικόνα 25.5) θα παρατηρηθεί έντονη διάβρωση.

Επίσης ας εξετάσουμε γιατί οι κίονες του αρχαίου ναού, ο οποίος βρίσκεται σε πυκνοκατοικημένη περιοχή (εικόνα 25.4), αλλοιώθηκαν με την πάροδο του χρόνου. Εδώ θα μιλήσουμε για ένα σύγχρονο πρόβλημα, που δημιούργησε ο άνθρωπος με τις δραστηριότητές του, την όξινη βροχή.

 

Kεφάλαιο 25ο
Εικόνα

Γεωγραφικό γλωσσάριο
Διάβρωση: το φαινόμενο της μείωσης των επιφανειακών πετρωμάτων από φυσικά αίτια
Αιολική διάβρωση:
η διάβρωση που οφείλεται στον άνεμο
Όξινη βροχή:
βροχή που περιέχει σε μεγάλη ποσότητα οξέα, τα οποία βρίσκονται στην ατμόσφαιρα σε αέρια μορφή
Προσχωσιγενές έδαφος:
έδαφος που σχηματίζεται από τη μεταφορά χωμάτων και άλλων υλικών, η οποία γίνεται από το νερό των ποταμών
Yδάτινη διάβρωση:
η διάβρωση που οφείλεται στο νερό
Yλοτομία:
η κοπή των δέντρων στο δάσος

Εικόνα
Oμαδική δραστηριότητα (προαιρετική)

Χωρισμένοι σε δύο ομάδες θα φέρουμε φωτογραφίες με τα γνωστότερα σπήλαια της πατρίδας μας και φωτογραφίες με παραθαλάσσια τοπία που διαμορφώθηκαν από αιολική ή υδάτινη διάβρωση. Η κάθε ομάδα θα κατασκευάσει μία σύνθεση με τις φωτογραφίες αυτές.






Aν θέλεις, διάβασε κι αυτό...
Video
Τα νησιά του Αιγαίου

Τα χιλιάδες διάσπαρτα κομμάτια γης ποικίλων μεγεθών και σχημάτων, αλλού σε συμπλέγματα και αλλού μοναχικά, είναι αποτέλεσμα των αλλεπάλληλων γεωλογικών αναταραχών της Αιγηίδας. Βίαιες αναταράξεις του φλοιού της γης διαμόρφωσαν ένα πολύπλοκο τοπίο με τμήματα ξηράς, που άλλοτε βυθίζονται απότομα στη θάλασσα και άλλοτε σμίγουν ήπια μαζί της. Ηφαιστειογενή νησιά με παράδοξα σχήματα, μεταλλικές πηγές, γεωθερμικά φαινόμενα και απολιθωμένες μορφές ζωής, νησιά από ασβεστόλιθο, που διαβρώνεται δημιουργώντας σπηλιές, φαράγγια, χαράδρες και υψίπεδα, συνθέτουν το εξαιρετικά ποικίλο τοπίο των νησιών του Αιγαίου.

Y.ΠΕ.ΧΩ.Δ.Ε.