Ιστορία (Δ Δημοτικού) - Βιβλίο Μαθητή (Εμπλουτισμένο)
ΣΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΧΡΟΝΙΑ

 

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 22
Η καθημερινή ζωή και

η εκπαίδευση των Αθηναίων

Oι Αθηναίοι χαίρονταν τη ζωή τους. Oι γυναίκες ασχολούνταν κυρίως με το σπίτι. Oι νέοι μπορούσαν να μορφωθούν παρακολουθώντας σπουδαίους ανθρώπους να συζητούν.
Εικόνα

ο γραμματιστής: ο δάσκαλος που μάθαινε στα παιδιά ανάγνωση, γραφή και αριθμητική.

...........................

 

 

 

Oι Αθηναίοι ήταν άνθρωποι χαρούμενοι και φρόντιζαν κάθε στιγμή να περνούν καλά. Τις ελεύθερες ώρες τους τις περνούσαν στα γυμναστήρια ή στην Αγορά, όπου συζητούσαν τα καθημερινά προβλήματα.

Τα σπίτια τους ήταν χαμηλά και απλά, χωρίς παράθυρα στο δρόμο. Τα δωμάτια είχαν λίγα έπιπλα, τα πιο απαραίτητα.

Συνηθισμένη τους τροφή ήταν τα λαχανικά, οι ελιές και τα ψάρια, που τότε ήταν άφθονα. Κρέας έτρωγαν στις γιορτές και στις θυσίες που έκαναν προς τιμή των θεών. Όταν διασκέδαζαν, έπιναν κρασί, νερωμένο όμως. Αυτό τους έδινε χαρά, χωρίς να μεθάνε. Εξωτερικός Σύνδεσμος

Oι γυναίκες έμεναν στο σπίτι κάνοντας διάφορες δουλειές. Είχαν να μαγειρέψουν, να ζυμώσουν, να υφάνουν. Σπάνια έβγαιναν έξω, κυρίως στη διάρκεια κάποιας επίσημης γιορτής. Αυτό δε σημαίνει όμως πως δεν ενδιαφέρονταν για τον εαυτό τους. Πολλές ντύνονταν ωραία, βάφονταν, άλλαζαν το χτένισμά τους. Κάποιες είχαν πολλές υπηρέτριες για να τους κάνουν τις δουλειές. Αντίθετα στη Σπάρτη οι γυναίκες έπαιρναν μέρος σε πολλές εκδηλώσεις και συμπεριφέρονταν πιο ελεύθερα. Εξωτερικός Σύνδεσμος

 

1. Αναπαράσταση σπιτιού στην αρχαία Αθήνα

1. Αναπαράσταση σπιτιού στην αρχαία Αθήνα ασκήσεις πρακτικής και εξάσκησης

Εικόνα

ο κιθαριστής: ο δάσκαλος της μουσικής

...........................

ο παιδαγωγός: έμπιστος δούλος που συνόδευε τα παιδιά στο σχολείο.

 

 

 

 

 

 

Στην Αθήνα δεν υπήρχαν δημόσια σχολεία, όπως έχουμε σήμερα. Τα αγόρια ως τα εφτά τους χρόνια έμεναν στο σπίτι παίζοντας διάφορα παιχνίδια. Μετά από αυτή την ηλικία οι γονείς τα έστελναν με τη συνοδεία ενός παιδαγωγού στο γραμματιστή. Εκεί θα μάθαιναν να διαβάζουν, να γράφουν και να λογαριάζουν. O κιθαριστής τούς μάθαινε να παίζουν κιθάρα και λύρα. Εξωτερικός Σύνδεσμος

Ανώτερα σχολεία δεν υπήρχαν. O κάθε νέος μπορούσε να μάθει πολλά πράγματα παρακολουθώντας συζητήσεις στην Αγορά και σ' άλλα μέρη. Η πόλη έμοιαζε με σχολείο, όπου μορφωμένοι άνθρωποι συζητούσαν διάφορα θέματα. Μετά πήγαιναν στρατιώτες, δίνοντας όρκο ότι θα κάνουν το καθήκον τους στην πατρίδα. Στο στρατό υπηρετούσαν δυο χρόνια.

 
2. Σχολείο στην αρχαία Αθήνα. O κιθαριστής και ο γραμματιστής κάνουν μάθημα. Στην άκρη δεξιά κάθεται ο παιδαγωγός. Απεικόνιση από ερυθρόμορφο αγγείο του 5ου αιώνα π.Χ. (Αρχαιολογικό Μουσείο του Βερολίνου). 2. Σχολείο στην αρχαία Αθήνα. O κιθαριστής και ο γραμματιστής κάνουν μάθημα. Στην άκρη δεξιά κάθεται ο παιδαγωγός. Απεικόνιση από ερυθρόμορφο αγγείο του 5ου αιώνα π.Χ. (Αρχαιολογικό Μουσείο του Βερολίνου).
Εξωτερικός Σύνδεσμος

3. Μαγειρικά σκεύη (Αρχαιολογικό Μουσείο Αθηνών)

3. Μαγειρικά σκεύη (Αρχαιολογικό

Μουσείο Αθηνών)

παράθεμα 1
Πρόσκληση σε γεύμα
Παρακόρη: Ηρακλή μου αγαπητέ, μας ήρθες πάλι; Έλα μέσα. Η Περσεφόνη, μόλις έμαθε το γυρισμό σου, αμέσως ζύμωσε ψωμιά, βαλε στη φωτιά δύο τρία καζάνια φάβα, στη θράκα σού έψησε ολόκληρο βόδι, σού έφτιαξε πίτες και τηγανίτες. Έλα μέσα.
Ξανθίας: Ευχαριστώ πολύ.
Παρακόρη: Μη φεύγεις, μη! Για σένα βράζει πουλερικά και σού καβούρδισε στραγάλια και σού ετοίμασε γλυκό κρασί.
Ξανθίας: Είσαι πολύ ευγενική.

O μάγειρας ετοιμαζόταν να βγάλει των ψαριών τις φέτες από τη σχάρα και το τραπέζι ήταν στρωμένο.

 

Αριστοφάνης, Βάτραχοι, στ. 503-518 (διασκευή)

 

ασκήσεις πρακτικής και εξάσκησης ασκήσεις πρακτικής και εξάσκησης

 
παράθεμα 2
Τα κυριότερα παιχνίδια των παιδιών της αρχαίας Ελλάδας

4. Πήλινο αλογάκι (Αρχαιολογικό Μουσείο Αθηνών)

4. Πήλινο αλογάκι (Αρχαιολογικό Μουσείο Αθηνών) διερεύνηση

Τα παιδιά της αρχαίας Αθήνας αλλά και όλης της Ελλάδας έπαιζαν με τη σφαίρα και την μπάλα, με το στεφάνι, με τη σβούρα, με τα κοκκαλάκια, το κουτσό, το παιχνίδι του αρνιού που πηδά, τον εφεδρισμό, παιχνίδι σύμφωνα με το οποίο έπρεπε να παίρνεις επάνω στην πλάτη σου ένα φίλο σου. Έπαιζαν με βόλους ή καλύτερα με καρύδια κάπως έτσι: έριχναν ένα καρύδι πάνω σε τρία άλλα που σχημάτιζαν πυραμίδα. O νικητής που χαλούσε την πυραμίδα έπαιρνε τα καρύδια. Όταν έπαιζαν το παιχνίδι που είναι γνωστό σαν δέλτα, χάραζαν στο χώμα ένα τρίγωνο. Νικούσε όποιος πετούσε το καρύδι μέσα στο τρίγωνο και έπαιρνε όλα τα καρύδια. Άλλοτε έσκαβαν στο έδαφος ένα λακκάκι και προσπαθούσαν να ρίξουν τα καρύδια μέσα σε αυτό. Ένα παιχνίδι ισορροπίας ήταν ο ασκολιασμός. Συναγωνίζονταν ποιος θα κρατούσε περισσότερη ώρα ισορροπία σε ένα ασκί γεμάτο κρασί που πριν το είχαν αλείψει με λάδι. Γνωστά επίσης στους αρχαίους ήταν τα ξυλοπόδαρα καθώς και το παιχνίδι που λέμε εμείς γιογιό. Αυτό ήταν ξύλινο ή μεταλλικό ή πήλινο. Έπαιζαν ακόμη και με κομμάτια από σπασμένα αγγεία ή με πέτρες που τις πετούσαν όσο πιο κοντά μπορούσαν σε μια γραμμή χαραγμένη στο έδαφος.

 

Ρ. Φλασελιέρ, O δημόσιος και ιδιωτικός βίος των Ελλήνων (διασκευή).

 

Αφού διαβάσετε το κείμενο, να απαριθμήσετε τα παιχνίδια που έπαιζαν τα παιδιά και μετά να πείτε ποια από αυτά παίζετε κι εσείς σήμερα.

Εξωτερικός Σύνδεσμος

 

 

Βίντεοδιερεύνηση
Εικόνα
  1. Πώς περνούσαν τη μέρα τους οι άνδρες και πώς οι γυναίκες στην αρχαία Αθήνα;
  2. Πώς μάθαιναν τα παιδιά γράμματα στην αρχαία Αθήνα;