Ένθετο
Μουσικά όργανα
Στην πράξη όλες οι ταλαντώσεις είναι φθίνουσες.
Έτσι ένα σύστημα που διεγείρεται ώστε να πραγματοποιήσει ταλάντωση με κάποια συχνότητα (που λέγεται και ιδιοσυχνότητά του) θα σταματήσει μετά από κάποιο χρονικό διάστημα να ταλαντώνεται.
Σε αρκετές περιπτώσεις όμως, μία ταλάντωση μπορεί να διατηρείται για αρκετό χρόνο, αν ένα εξωτερικό σύστημα, που θα το λέμε διεγέρτη, της παρέχει περιοδικά την ενέργεια που για διάφορους λόγους χάνει.
Μια τέτοια ταλάντωση λέγεται εξαναγκασμένη και η πλήρης μελέτη της ξεφεύγει από τους στόχους αυτού του βιβλίου.
Γι' αυτό και στη θέση αυτή, θα αναφερθούμε μόνο στο φαινόμενο του συντονισμού.
Το φαινόμενο του συντονισμού παρατηρείται σε μία εξαναγκασμένη ταλάντωση όταν η συχνότητα του διεγέρτη πάρει ορισμένη τιμή και συγκεκριμένα όταν γίνει ίση με την ιδιοσυχνότητά της ταλάντωσης.
Το πλάτος τότε της ταλάντωσης γίνεται μέγιστο. Εφαρμογές αυτού του φαινομένου έχουμε στα μουσικά όργανα.
Ο ήχος που παράγεται από ένα σώμα που ταλαντώνεται π.χ. από μία χορδή, από μία μεμβράνη από μία γλωσσίδα κ.λπ., είναι συνήθως αδύναμος.
Για να ενισχύσουμε αυτόν τον ήχο υποχρεώνουμε μία ποσότητα αέρα, που βρίσκεται μέσα σ' ένα χώρο που λέγεται αντηχείο, να κάνει εξαναγκασμένη ταλάντωση.
Τον ρόλο του διεγέρτη, σ' αυτήν την περίπτωση, μπορεί να παίξει μία χορδή (όπως π.χ. στην κιθάρα), μία μεμβράνη (όπως π.χ. στο τύμπανο), μία γλωσσίδα (όπως π.χ. στη φυσαρμόνικα) κ.λπ.
Φροντίζουμε μάλιστα να εμφανίζεται και το φαινόμενο του συντονισμού, οπότε το πλάτος της ταλάντωσης που κάνει η ποσότητα του αέρα γίνεται μέγιστο και άρα ο ήχος ακούγεται πιο δυνατά, πράγμα που είναι και το ζητούμενο. |
