Νέα Ελληνική Λογοτεχνία (Β Λυκείου) - Βιβλίο Μαθητή (Εμπλουτισμένο)

Μελισσάνθη

Στη νύχτα που έρχεται

ΤΟ ΠΟΙΗΜΑ αναφέρεται στη ζωή του ανθρώπου, από τότε που γεννιέται ως την ώρα που αντιμετωπίζει τον ερχομό της νύχτας, δηλαδή του θανάτου.

 

Ξεκινάμε ανάλαφροι καθώς η γύρη
που ταξιδεύει στον άνεμο
Γρήγορα πέφτουμε στο χώμα
ρίχνουμε ρίζες, ρίχνουμε κλαδιά

5

γινόμαστε δέντρα που διψούν ουρανό
κι όλο αρπαζόμαστε με δύναμη απ' τη γη
Μας βρίσκουν τ' ατέλειωτα καλοκαίρια
τα μεγάλα κάματα. Οι άνεμοι, τα νερά
παίρνουν τα φύλλα μας. Αργότερα

10

πλακώνουν οι βαριές συννεφιές
μας τυραννούν οι χειμώνες κι οι καταιγίδες
Μα πάντα αντιστεκόμαστε, ορθωνόμαστε
πάντα ντυνόμαστε με νέο φύλλωμα

14

Ωσότου, φτάνει ένας άνεμος παράξενος
—κανείς δεν ξέρει πότε κι από πού ξεκινά—
μας ρίχνει κάτω μ' όλες μας τις ρίζες στον αέρα.
Για λίγο ακόμα μες στη φυλλωσιά μας
κάθεται κρυμμένο —να πει μια τρίλλια του
στη νύχτα που έρχεται— ένα πουλί.

Paul Gauguin, «Από πού ερχόμαστε; Τί είμαστε; Πού πάμε;», 1897. Λάδι σε καμβά, 139×374,5 εκ. [πηγή: Museum of Fine Arts, Βοστώνη]

Λεξικό της Κοινής Νεοελληνικής Λεξικό της Κοινής Νεοελληνικής

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ

Τρεις είναι, βασικά, οι θεματικές ενότητες του ποιήματος, που καλύπτουν όλη τη ζωή του ανθρώπου, αρχίζοντας από το ξεκίνημά του (στ. 1-2) και συνεχίζοντας στην υπόλοιπη ζωή του με τους αγώνες του για υλική και πνευματική τροφή (στ. 3-13) ως τη στιγμή που αντιμετωπίζει το τέλος του (στ. 14-19). Κατά την ανάγνωση και την ερμηνεία του να σας απασχολήσουν δύο κυρίως θέματα:
α) Ποιο είναι το πραγματικό νόημα των μεταφορικών εκφράσεων κάθε θεματικής ενότητας;
β) Η τελευταία θεματική ενότητα δημιουργεί μια εξωπραγματική ατμόσφαιρα. Μπορείτε να επισημάνετε τις λέξεις ή τις φράσεις που περισσότερο την εκφράζουν;