Φυσική Αγωγή (Γ και Δ Δημοτικού) - Βιβλίο Μαθητή (εμπλουτισμένο)

Ολυμπιακοί Αγώνες

 

Τηνεπόμενη Κυριακή μαζευτήκαμε, όπως είχαμε συμφωνήσει, στο σπίτι τουΛευτέρη. Ο αέρας έξω φυσούσε δυνατά και έκανε τσουχτερό κρύο, όμως,εκεί κοντά στο τζάκι ήταν πολύ όμορφα και ζεστά. Πάνω στο τραπέζι ήτανανοικτός ο χάρτης. Μαζευτήκαμε γύρω του και αναρωτιόμαστε: Πούβρισκόταν η Κνωσός; Πόσο μακριά ήταν η αρχαία Ολυμπία από την Αθήνα; Οπατέρας του Λευτέρη μας πλησίασε και άναψε το φως πάνω από το τραπέζιγια να βλέπουμε καλύτερα. Χάρτης

- Χαίρομαι πουσας ξαναβλέπω. Σήμερα, θα σας διηγηθώ ιστορίες για τους ΟλυμπιακούςΑγώνες. θα ήθελα λοιπόν να κοιτάξετε προσεκτικά τον χάρτη. Κάθε πόληαποτελούσε τότε ένα αυτόνομο κράτος. Είχε τους δικούς της άρχοντες καιδικούς της νόμους. Οι Έλληνες των πόλεων αυτών είχαν πολλά κοινάστοιχεία, όπως κοινή καταγωγή, κοινή γλώσσα και κοινή θρησκεία. Είχανόμως πολιτικές και οικονομικές διαφορές, οι οποίες πολλές φορές τουςοδηγούσαν σε πολέμους. Όμως, παρά τις μεταξύ τους διαφορές καιπολέμους, υπήρχε ένα σημαντικό στοιχείο, το οποίο ένωνε όλους τουςΈλληνες. Αυτό ήταν η αγάπη τους για τον αθλητισμό και τους αγώνες. Όπωςκαταλαβαίνετε, μιλάμε πια για πανελλήνιους αγώνες στους οποίους είχανδικαίωμα να συμμετέχουν όλοι οι Έλληνες. Οι πιο σημαντικοί πανελλήνιοι αγώνες ήταν οι Ολυμπιακοί Αγώνες. Κατά τη διάρκεια των Ολυμπιακώναγώνων έκαναν μεταξύ τους μια ιερή συμφωνία. Χάρτης Εκπαιδευτικό σενάριο

Η συμφωνία αυτή ονομαζόταν ιερή εκεχειρία και προέβλεπε το σταμάτημα όλων των πολέμων από την αρχή των Ολυμπιακών αγώνων μέχρι τη λήξη τους. Βίντεο

- Σήμερα, εφαρμόζεται εκεχειρία κατά τη διάρκεια των Ολυμπιακών Αγώνων;

-Δυστυχώς όχι, Κώστα. Μπορούμε μάλιστα να πούμε ότι έχει συμβεί τοαντίθετο, παρά τις καλές προθέσεις των διοργανωτών. Ο πόλεμος δηλαδήέχει σταματήσει μερικές φορές τη διεξαγωγή των Ολυμπιακών Αγώνων, όπωςέγινε π.χ. το 1916 εξαιτίας του Α΄ παγκόσμιου πολέμου και το 1940 και1944 εξαιτίας του Β΄ παγκόσμιου πολέμου. ΠαρουσίασηΔιερεύνηση

Yπάρχουνπολλοί μύθοι γύρω από το πότε και το πώς ξεκίνησαν οι ΟλυμπιακοίΑγώνες. Δεν έχει σημασία ποιος από τους μύθους τους οποίους τώρα θα σαςδιηγηθώ είναι ο πιο αξιόπιστος. Όλοι οι μύθοι έχουν μια δόση αλήθειαςκαι συνδέουν με αριστουργηματικό τρόπο την ιστορική αλήθεια με τηφαντασία, ώστε είναι αδύνατο να ξεχωρίσει κανείς τα όρια μεταξύ τουαληθινού και του φανταστικού. Τέτοιοι μύθοι υπάρχουν πολλοί. Θα σαςδιηγηθώ μερικούς από αυτούς. Ας αρχίσουμε με τον μύθο του Ιδαίου Ηρακλή.

Φυσική Αγωγή

Ο μύθος του Ιδαίου Ηρακλή

 

Σύμφωναλοιπόν με τον μύθο αυτό, ιδρυτής των Ολυμπιακών Αγώνων ήταν ο ΙδαίοςΗρακλής. Καταγόταν από την Κρήτη και είχε 4 αδελφούς, τους Δακτύλους ήΚουρήτες, οι οποίοι αναφέρονται ως οι εφευρέτες της σιδηρουργίας, μεκαταπληκτικές τεχνικές ικανότητες. Σε αυτούς είχε αναθέσει η Ρέα τηφύλαξη του νεογέννητου Δία στο βουνό Ίδη της Κρήτης, ώστε να τονπροστατέψουν από τον πατέρα του Κρόνο, ο οποίος έτρωγε όλα του ταπαιδιά. Ο μύθος αναφέρει ότι ο Ιδαίος Ηρακλής επισκέφτηκε με τουςαδελφούς του την Ολυμπία. Το γεγονός αυτό δείχνει τις εμπορικές σχέσειςτις οποίες διατηρούσαν οι δύο πόλεις και εξηγεί γιατί οι αγώνες αυτοίήταν αφιερωμένοι στο θεό Δία. Για να διασκεδάσει με τους αδελφούς του,μέτρησε μία απόσταση με τα βήματά του και την ονόμασε στάδιο. Τααδέλφια του έτρεξαν στο στάδιο. Αυτός που τερμάτισεπρώτος ανακηρύχτηκε νικητής. Το βραβείο, το οποίο έδωσε ο ΙδαίοςΗρακλής στον νικητή, ήταν ένα στεφάνι αγριελιάς και σύμφωνα με αυτό τομύθο θεωρείται και ο πρώτος διοργανωτής των «Ολυμπίων». Παρουσίαση

 

Ο μύθος του Πέλοπα και της Ιπποδάμειας

 

-Ένας άλλος μύθος αναφέρει ότι ιδρυτής των αγώνων ήταν ο Πέλοπας, γιοςτου βασιλιά Ταντάλου, από τη Μικρά Ασία. Ο Πέλοπας νίκησε σεαρματοδρομία το βασιλιά Οινόμαο, ο οποίος είχε δηλώσει ότι όποιος τοννικούσε στις αρματοδρομίες θα παντρευόταν την κόρη του. Έτσι, ο Πέλοπαςπαντρεύτηκε την κόρη του Οινομάου Ιπποδάμεια και έγινε βασιλιάς τηςΠελοποννήσου, στην οποία έδωσε το όνομά του.

 

Πέλοπας και Ιπποδάμεια. Σχέδιο από αττικό αμφορέα του 5ου π.Χ αιώνα.
Πέλοπας και Ιπποδάμεια. Σχέδιο από αττικό αμφορέα του 5ου π.Χ αιώνα.

Πελοποννήσου,στην οποία έδωσε το όνομά του. Σε ανάμνηση της αρματοδρομίας αυτής, ηοποία του χάρισε ένα μεγάλο βασίλειο και τη γυναίκα που αγαπούσε,οργάνωσε σύμφωνα με αυτό το μύθο τους πρώτους Ολυμπιακούς Αγώνες τηςΙστορίας.

Επίσης, σύμφωνα με τηνπαράδοση, η Ιπποδάμεια, για να ευχαριστήσει την Ήρα για τον γάμο της μετον Πέλοπα, οργάνωσε τα Ηραία. Σε αυτούς τους αγώνες μπορούσαν ναλάβουν μέρος μόνο νεαρά κορίτσια και όχι παντρεμένες γυναίκες.Αγωνίζονταν στο αγώνισμα του δρόμου, που είχε μήκος περίπου 160μέτρα.Το βραβείο για τη νικήτρια ήταν ένα στεφάνι αγριελιάς καικομμάτια από την ιερή αγελάδα που θυσιαζόταν στο βωμό της θεάς Ήρας.

 

Εικόνα

Φυσική Αγωγή

Ο μύθος του Θηβαίου Ηρακλή

 

- Σύμφωνα με αυτόν το μύθο, οι Ολυμπιακοί Αγώνεςάρχισαν από τον μυθικό Ηρακλή, ο οποίος καταγόταν από τη Θήβα και είναιπασίγνωστος για τους δώδεκα άθλους του. Σε έναν απ' αυτούς, ο Ηρακλήςέπρεπε να καθαρίσει την 'Ηλιδα από την κοπριά των κοπαδιών του βασιλιάΑυγεία. Άλλαξε, λοιπόν, τη ροή των ποταμών Αλφειού και Πηνειού στηνπεδιάδα και κατάφερε να καθαρίσει σε μια μέρα τόσο τους στάβλους όσοκαι τα λιβάδια της Ίλιδας. Για να γιορτάσει τη νίκη του, οργάνωσεαγώνες στην Ολυμπία. Λέγεται, μάλιστα, ότι νίκησε στην πάλη και στοπαγκράτιο και καθιέρωσε ως έπαθλο την αγριελιά. Ανεξάρτητα από τουςμύθους, τους οποίους σας διηγήθηκα και οι οποίοι αναφέρονται στον χρόνοκαι στον χώρο απ' όπου ξεκίνησαν οι Ολυμπιακοί Αγώνες,γεγονός είναι ότι διεξάγονταν κάθε 4 χρόνια στην Ολυμπία και ήταναφιερωμένοι στον θεό Δία. Σε αυτούς τους αγώνες συμμετείχαν αθλητές απόόλες τις ελληνικές πόλεις. Στην αρχαία Ελλάδα, λοιπόν, γίνονταν, όπωςήδη είπαμε, αθλητικοί αγώνες κατά τη διάρκεια μεγάλων θρησκευτικώνγιορτών, προς τιμήν θεών και ηρώων. Εικόνα

- Εκτός από τους Ολυμπιακούς Αγώνες υπήρχαν άλλες πανελλήνιες αθλητικές διοργανώσεις;

 

Στεφάνια από δάφνη. αγριελιά, αγριοσέληνο και πεύκο.
Στεφάνια από δάφνη, αγριελιά, αγριοσέληνο και πεύκο.

- Βεβαίως, Γιάννη. Yπήρχαν ακόμη τέσσερις πανελλήνιες αθλητικές διοργανώσεις. Τα Πύθια, τα οποία τελούνταν στους Δελφούς, για να τιμήσουν τον θεό Απόλλωνα. Το βραβείο για κάθε νικητή ήταν ένα στεφάνι δάφνης. Τα Ίσθμια,τα οποία γίνονταν στον Ισθμό της Κορίνθου, για να τιμήσουν τον θεόΠοσειδώνα. Το βραβείο σε αυτούς τους αγώνες ήταν ένα στεφάνι πεύκου. Τα Νέμεα, τα οποία γίνονταν στη Νεμέα, για να τιμήσουν τον θεό Δία και το βραβείο ήταν ένα στεφάνι αγριοσέληνου. Τέλος αναφέρουμε τα Παναθήναια, τα οποία τελούνταν στην Αθήνα, για να τιμήσουν τη θεά Αθηνά, και το βραβείο ήταν ένας παναθηναϊκός αμφορέας γεμάτος λάδι. Παρουσίαση

- Πότε καταργήθηκαν οι Ολυμπιακοί αγώνες της αρχαιότητας; ρώτησε η Δάφνη.

-Στον κόσμο, με το πέρασμα των αιώνων, παιδιά μου, γίνονταικοσμοϊστορικές αλλαγές και ανακατατάξεις, με αποτέλεσμα ναδιαφοροποιούνται οι κοινωνικές και θρησκευτικές συνήθειες των ανθρώπων,τα ήθη και τα έθιμά τους. Έτσι και η Ελλάδα δεν μπόρεσε να αποφύγει τιςσυνέπειες τέτοιων αλλαγών, οι οποίες είχαν επίπτωση και στουςΟλυμπιακούς Αγώνες, που τελικά ακολούθησαν την τύχη του αρχαίου κόσμου.

Με την κατάκτηση της Ελλάδας από τουςΡωμαίους, άρχισε και η παρακμή των Ολυμπιακών Αγώνων, οι οποίοι τελικάκαταργήθηκαν, όταν ο αυτοκράτορας του Βυζαντίου Θεοδόσιος απαγόρευσε τηδιεξαγωγή τους, στα τέλη περίπου του 4ου αιώνα μ.Χ. Η Ολυμπία μετά τηνκατάργηση των Ολυμπιακών Αγώνων εγκαταλείπεται. Σιγά σιγά, με τοπέρασμα των χρόνων, τα στάδια, οι παλαίστρες, οι βωμοί και τα αγάλματαθάφτηκαν κάτω από χώματα σε βάθος πέντε μέχρι και επτά μέτρων. Εκείέμειναν θαμμένα πάνω από 1.300 χρόνια, έως την ημέρα που οι ανασκαφέςτων αρχαιολόγων, το 1875, ξαναέφεραν στο φως το μεγαλύτερο καισημαντικότερο ιερό του αθλητισμού της αρχαιότητας.